Loading...
Amaravati Quantum Valley: సమాచార భద్రతకు భరోసా పీక్యూసీ.. పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ హబ్‌గా అమరావతి
పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ హబ్‌గా అమరావతి

Amaravati Quantum Valley: సమాచార భద్రతకు భరోసా పీక్యూసీ.. పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ హబ్‌గా అమరావతి

వ్రాసిన వారు Sirish Praharaju
Jul 13, 2026
02:00 pm

ఈ వార్తాకథనం ఏంటి

ప్రపంచ దేశాలు భవిష్యత్తులో ఎదుర్కోనున్న అతిపెద్ద సైబర్‌ భద్రతా సవాళ్లలో ఒకటిగా క్వాంటమ్‌ కంప్యూటింగ్‌ను నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అయితే ఇదే సవాల్‌ను అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ (AQV) అవకాశంగా మలుచుకునే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. రెండు దశాబ్దాల క్రితం వై2కె (Y2K) సమస్య ఐటీ రంగంలో లక్షలాది ఉద్యోగాలకు దారితీసినట్లే, ఇప్పుడు పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ (PQC) కూడా భారీ స్థాయిలో ఉపాధి అవకాశాలను తీసుకురానుందని రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు. క్వాంటమ్‌ కంప్యూటింగ్‌ వైద్య రంగం నుంచి అంతరిక్ష పరిశోధనల వరకు ఎన్నో విప్లవాత్మక మార్పులకు దోహదపడే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. అయితే అదే సాంకేతికతను దుర్వినియోగం చేస్తే ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమాచార భద్రతకు తీవ్ర ముప్పు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.

వివరాలు 

సమాచార భద్రతకు పెరుగుతున్న క్వాంటమ్‌ ముప్పు

ఈ ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు క్వాంటమ్‌ కంప్యూటర్లు కూడా ఛేదించలేని ఎన్‌క్రిప్షన్‌ పద్ధతులను అభివృద్ధి చేసే పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీనే ప్రధాన పరిష్కారంగా భావిస్తున్నారు.

అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పాటు భారత్‌ కూడా ఈ దిశగా అడుగులు వేస్తుండగా, అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ కీలక పాత్ర పోషించేందుకు సిద్ధమవుతోంది.

ప్రస్తుతం వాట్సాప్‌ వంటి డిజిటల్‌ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో పంపే సందేశాలు అత్యంత భద్రతతో కూడిన ఎన్‌క్రిప్షన్‌ ద్వారా రక్షించబడుతున్నాయి.

మధ్యలో ఎవరైనా ఆ సమాచారాన్ని అడ్డుకున్నా, అది అర్థంకాని కోడ్‌లా మాత్రమే కనిపిస్తుంది.

RSA-2048, AES వంటి శక్తివంతమైన అల్గారిథమ్‌ల ద్వారా ఈ భద్రత సాధ్యమవుతోంది.

సంప్రదాయ కంప్యూటర్లతో ఈ ఎన్‌క్రిప్షన్‌ను ఛేదించడానికి వందల సంవత్సరాలు పట్టే అవకాశం ఉంది.

వివరాలు 

సమాచార భద్రతకు పెరుగుతున్న క్వాంటమ్‌ ముప్పు

అయితే భవిష్యత్తులో అత్యంత శక్తివంతమైన క్వాంటమ్‌ కంప్యూటర్లు అందుబాటులోకి వస్తే, RSA-2048 వంటి ఎన్‌క్రిప్షన్‌ పద్ధతులను కూడా వేగంగా ఛేదించే అవకాశం ఉంటుంది.

దీంతో వ్యక్తిగత సమాచారం, బ్యాంకింగ్‌ లావాదేవీలు, రైల్వేలు, పోర్టులు, ప్రభుత్వ వ్యవస్థలు, జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన అత్యంత కీలక సమాచారమూ ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉంది.

ఇప్పటికే శత్రు దేశాలు, హ్యాకర్లు, ఆర్థిక నేరగాళ్లు ప్రస్తుతం డీక్రిప్ట్‌ చేయలేని ఎన్‌క్రిప్టెడ్‌ డేటాను సేకరించి నిల్వ చేస్తున్నారు.

భవిష్యత్తులో క్వాంటమ్‌ కంప్యూటర్లు అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాత వాటిని డీక్రిప్ట్‌ చేసి దుర్వినియోగం చేయాలనే వ్యూహంతో ముందుకెళ్తున్నట్లు నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ADVERTISEMENT

వివరాలు 

పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీయే ప్రత్యామ్నాయం

క్వాంటమ్‌ కంప్యూటర్లు కూడా ఛేదించలేని ఎన్‌క్రిప్షన్‌ అల్గారిథమ్‌లను రూపొందించి సమాచారాన్ని రక్షించే విధానాన్నే పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ (PQC) అంటారు.

అయితే ప్రస్తుతం ఉన్న భద్రతా వ్యవస్థల నుంచి కొత్త ఎన్‌క్రిప్షన్‌ విధానాలకు మారడం అత్యంత క్లిష్టమైన ప్రక్రియ.

ఇందుకు క్వాంటమ్‌ కంప్యూటింగ్‌, సైబర్‌ సెక్యూరిటీ రంగాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులు అవసరం.

అమెరికాలోని నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ స్టాండర్డ్స్‌ అండ్‌ టెక్నాలజీ (NIST) 2016లో కొత్త అల్గారిథమ్‌ల ఎంపిక కోసం పోటీ ప్రారంభించింది.

దీర్ఘకాల పరిశీలన అనంతరం 2024లో మూడు అల్గారిథమ్‌లను ఎంపిక చేసింది. ప్రస్తుతం వాటి ఆధారంగా పీక్యూసీ ప్రొటోకాల్స్‌ రూపొందించే ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది.

ADVERTISEMENT

వివరాలు 

పైలట్‌ ప్రాజెక్టుగా 'అవేర్‌' యాప్

భారత్‌లో కూడా డిపార్ట్‌మెంట్‌ ఆఫ్‌ సైన్స్‌ అండ్‌ టెక్నాలజీ, రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా (RBI) ఈ రంగంపై ప్రత్యేక నిపుణుల కమిటీలను ఏర్పాటు చేసి అవసరమైన చర్యలు ప్రారంభించాయి.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రజలకు సేవలు అందించేందుకు రూపొందించిన 'అవేర్‌' యాప్‌ను పీక్యూసీ ప్రొటోకాల్‌కు మార్చే ప్రక్రియను అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ పైలట్‌ ప్రాజెక్టుగా చేపట్టింది.

ఒక స్టార్టప్‌ సంస్థ ఈ ప్రాజెక్టును విజయవంతంగా పూర్తి చేసి ప్రదర్శించింది. అలాగే 'లేపాక్షి' యాప్‌ను కూడా ప్రయోగాత్మకంగా పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ విధానానికి అనుగుణంగా మైగ్రేట్‌ చేశారు.

ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న అల్గారిథమ్‌లు అమెరికాలో అభివృద్ధి చేసినవే అయినప్పటికీ, భవిష్యత్తులో దేశీయంగా స్వంత అల్గారిథమ్‌లను రూపొందించాలనే లక్ష్యంతో ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి.

వివరాలు 

పీక్యూసీ హబ్‌గా అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ

భవిష్యత్తు సైబర్‌ సవాళ్లను దృష్టిలో ఉంచుకుని అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీని దేశంలోనే పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే ప్రయత్నాలు వేగంగా సాగుతున్నాయి.

పీక్యూసీ ద్వారా వచ్చే వ్యాపార, సాంకేతిక, ఉపాధి అవకాశాలను అందిపుచ్చుకునేందుకు ఏక్యూవీ విస్తృత ప్రణాళికలు అమలు చేస్తోంది.

ఈ నెల 24న బాంబే స్టాక్‌ ఎక్స్ఛేంజ్‌తో పాటు మరో మూడు ప్రముఖ బ్యాంకులు అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీతో అవగాహన ఒప్పందాలు (MoU) కుదుర్చుకోనున్నాయి.

వీటి ఆధ్వర్యంలో అమరావతిలో 'సెంటర్‌ ఆఫ్‌ ఎక్స్‌లెన్స్‌'లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

ప్రతి బ్యాంకులో 300 నుంచి 400 వరకు కీలక అప్లికేషన్లు ఉండగా, వాటన్నింటినీ కొత్త ఎన్‌క్రిప్షన్‌ ప్రొటోకాల్స్‌కు మార్చే పనిలో స్థానిక స్టార్టప్‌లతో కలిసి పనిచేయాలని నిర్ణయించారు.

వివరాలు 

పీక్యూసీ హబ్‌గా అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ

ఇప్పటికే QClearVoyage, QCrypt, PQ Station, Cubico అనే నాలుగు స్టార్టప్‌ సంస్థలు అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ ఆధ్వర్యంలో పీక్యూసీ ఆధారిత అప్లికేషన్ల అభివృద్ధిపై పనిచేస్తున్నాయి.

అదేవిధంగా సి-డాక్‌, సి-డాట్‌ వంటి కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థలు, ఇతర స్టార్టప్‌లను కూడా అమరావతికి తీసుకురావడానికి చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి.

బ్యాంకింగ్‌, ఫైనాన్షియల్‌ సర్వీసెస్‌, ఇన్సూరెన్స్‌ (BFSI) రంగాలకు సంబంధించిన పోస్ట్‌ క్వాంటమ్‌ క్రిప్టోగ్రఫీ సేవలకు అమరావతిని కీలక కేంద్రంగా మార్చే లక్ష్యంతో ప్రముఖ బ్యాంకులతో కలిసి త్వరలో భారీ సదస్సును నిర్వహించనున్నారు.

ఆర్‌బీఐ ఏర్పాటు చేసిన పీక్యూసీ నిపుణుల కమిటీ ఆరు నెలల్లో తన నివేదికను సమర్పించనుంది.

ఆ తర్వాత ఆర్‌బీఐ మార్గదర్శకాల మేరకు దేశంలోని బ్యాంకులన్నీ కొత్త ఎన్‌క్రిప్షన్‌ ప్రొటోకాల్స్‌కు మారాల్సి ఉంటుంది.

వివరాలు 

పీక్యూసీ హబ్‌గా అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ

ఆ ప్రక్రియ ప్రారంభమైతే మరిన్ని బ్యాంకులు పీక్యూసీ సేవల కోసం అమరావతిని ఆశ్రయించే అవకాశాలు ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు.

ఇక సి-డాట్‌ ఇప్పటికే ఎస్‌ఆర్‌ఎం యూనివర్సిటీతో కలిసి అమరావతిలో సెక్యూరిటీ టెస్ట్‌బెడ్‌ను ఏర్పాటు చేస్తోంది.

స్టార్టప్‌లు రూపొందించే అల్గారిథమ్‌లు, ఎన్‌క్రిప్షన్‌ ప్రొటోకాల్స్‌ను పరీక్షించేందుకు 'సెక్యూరిటీ టెస్టింగ్‌ అండ్‌ క్యారెక్టరైజేషన్‌ ఫెసిలిటీ'ని ఏర్పాటు చేయాలని రక్షణ పరిశోధనా సంస్థ డీఆర్‌డీఓకు చెందిన సెక్యూరిటీ అనాలసిస్‌ గ్రూప్‌ (SAG)ను అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీ కోరింది.

అదే సమయంలో పీక్యూసీ ఎకోసిస్టమ్‌ ఏర్పాటుకు ఉన్న అవకాశాలను పరిశీలించేందుకు నేషనల్‌ టెక్నాలజీ రీసెర్చ్‌ ఆర్గనైజేషన్‌ (NTRO) ప్రతినిధులు త్వరలో అమరావతికి రానున్నారు.

వివరాలు 

ఉద్యోగాల గనిగా పీక్యూసీ

డిజిటల్‌ డేటాను నిర్వహించే ప్రతి సంస్థ భవిష్యత్తులో తప్పనిసరిగా కొత్త ఎన్‌క్రిప్షన్‌ అల్గారిథమ్‌లకు మారాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడనుంది.

దీంతో సైబర్‌ సెక్యూరిటీ, క్వాంటమ్‌ కంప్యూటింగ్‌, సాఫ్ట్‌వేర్‌ అభివృద్ధి, డేటా రక్షణ వంటి రంగాల్లో భారీ స్థాయిలో ఉద్యోగావకాశాలు ఏర్పడనున్నాయి.

ఈ అవసరాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని అవసరమైన శిక్షణ, మానవ వనరుల అభివృద్ధి, పూర్తి పీక్యూసీ ఎకోసిస్టమ్‌ నిర్మాణంపై అమరావతి క్వాంటమ్‌ మిషన్‌ ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది.

భవిష్యత్తులో అవసరానికి అనుగుణంగా ఎన్‌క్రిప్షన్‌ విధానాలను స్వేచ్ఛగా మార్చుకునే సామర్థ్యాన్ని 'క్రిప్టో ఎజిలిటీ'గా పిలుస్తారని, రాబోయే రోజుల్లో విదేశీ సంస్థలు కూడా ఈ సేవల కోసం అమరావతి క్వాంటమ్‌ వ్యాలీని ఆశ్రయించే అవకాశాలు ఉన్నాయని అమరావతి క్వాంటమ్‌ మిషన్‌ డైరెక్టర్‌ సీవీ శ్రీధర్‌ తెలిపారు.

ADVERTISEMENT