First Space Elevator : భూమి నుంచి అంతరిక్షానికి లిఫ్ట్.. నిజం కానున్న శాస్త్రవేత్తల కల?
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
అంతరిక్ష ప్రయాణం అంటే ఇప్పటివరకు రాకెట్ ప్రయోగాలే గుర్తుకొస్తాయి. అయితే భవిష్యత్తులో రాకెట్లపై ఆధారపడకుండా భూమి నుంచే నేరుగా అంతరిక్షానికి వెళ్లే అవకాశం ఉందా? శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలు చూస్తే ఈ ఆలోచన క్రమంగా వాస్తవరూపం దాల్చే దిశగా సాగుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. దాదాపు 66 వేల మైళ్ల పొడవైన 'స్పేస్ ఎలివేటర్'కు అవసరమైన అత్యంత దృఢమైన పదార్థం తయారీలో కీలక పురోగతి నమోదైనట్లు పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
వివరాలు
భూమి నుంచి అంతరిక్షంలోకి భారీ కేబుల్
స్పేస్ ఎలివేటర్ నిర్మాణంలో భాగంగా భూమధ్యరేఖకు సమీప ప్రాంతం నుంచి ఓ భారీ కేబుల్ను అంతరిక్షం వైపు ఏర్పాటు చేయాలన్నది ప్రణాళిక.
ఈ కేబుల్ భూమి నుంచి భూస్థిర కక్ష్యను దాటి మరింత దూరం వరకు విస్తరిస్తుంది.
కేబుల్ చివర భాగంలో ఏర్పాటు చేసే కౌంటర్వెయిట్ దాన్ని స్థిరంగా, గట్టిగా ఉంచేందుకు సహాయపడుతుంది.
ఈ కేబుల్పై ప్రత్యేక వాహనాలు పైకి కిందికి ప్రయాణిస్తాయి. వాటి ద్వారా వ్యోమగాములతో పాటు సరకు, శాస్త్రీయ పరికరాలు, ఇతర సామగ్రిని అంతరిక్షానికి తరలించవచ్చు.
వివరాలు
కేబుల్ తయారీయే అసలు సవాలు
ఈ ప్రాజెక్టులో అత్యంత క్లిష్టమైన అంశం ఇంత పొడవైన కేబుల్ను తయారు చేయడమే.
భారీ బరువును తట్టుకునేంత బలంగా ఉండటంతో పాటు బరువు చాలా తక్కువగా ఉండే పదార్థం అవసరం.
సాధారణ ఉక్కుతో పోలిస్తే దాదాపు 100 రెట్లు ఎక్కువ బలం కలిగిన పదార్థం కావాలి.
అంతేకాదు.. దాన్ని భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం కూడా ఉండాలి.
ఈ అవసరాలను తీర్చగల పదార్థంగా 'పాలీక్రిస్టలైన్ గ్రాఫీన్' ఉపయోగపడొచ్చని ఇంటర్నేషనల్ స్పేస్ ఎలివేటర్ కన్సార్టియం (ఐఎస్ఈసీ) భావిస్తోంది.
వివరాలు
వెయ్యి మీటర్ల గ్రాఫీన్ నిర్మాణం
గ్రాఫీన్ అనేది కార్బన్ అణువులతో ఏర్పడే అత్యంత పలుచని నిర్మాణం. దీనికి ప్రత్యేకమైన బలం, తక్కువ బరువు వంటి లక్షణాలు ఉన్నాయి.
దీని పాలీక్రిస్టలైన్ రూపాన్ని పెద్ద పరిమాణంలో తయారు చేయడం సాధ్యమయ్యే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.
దక్షిణ కొరియాకు చెందిన ఇంజినీర్లు ఇప్పటికే సుమారు 1,000 మీటర్ల పొడవు, అర మీటరు వెడల్పు కలిగిన పాలీక్రిస్టలైన్ గ్రాఫీన్ నిర్మాణాన్ని తయారు చేసినట్లు ఐఎస్ఈసీ వెల్లడించింది.
ఇంత పెద్ద పరిమాణంలో దీన్ని తయారు చేయగలగడం స్పేస్ ఎలివేటర్ ఆలోచనకు కీలక ముందడుగుగా పరిశోధకులు చూస్తున్నారు.
వివరాలు
అంతరిక్ష వ్యర్థాలతో ముప్పు
అయితే కేబుల్ను నిర్మించడం మాత్రమే సమస్య కాదు. అంతరిక్షంలో తిరుగుతున్న వ్యర్థాలు కూడా ఈ ప్రాజెక్టుకు పెద్ద ముప్పుగా మారవచ్చు.
ఉపగ్రహాలు, రాకెట్ శకలాలు లేదా ఇతర అంతరిక్ష వస్తువులు కేబుల్ను ఢీకొంటే తీవ్ర నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉంది.
ఈ ప్రమాదాన్ని తగ్గించేందుకు ఒకదానికొకటి రక్షణగా ఉండేలా పలు కేబుళ్లను ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు, వాటి చుట్టూ ప్రత్యేక భద్రతా ప్రాంతాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి.
తద్వారా ఏదైనా అంతరిక్ష వస్తువు కేబుల్ వైపు వస్తే ముందుగానే గుర్తించి అవసరమైన చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
వివరాలు
భారీగా తగ్గనున్న అంతరిక్ష ప్రయాణ ఖర్చులు?
స్పేస్ ఎలివేటర్ సాంకేతికత విజయవంతమైతే అంతరిక్షంలోకి సరకు, పరికరాలను పంపే ఖర్చు గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది.
ప్రస్తుత రాకెట్ ప్రయోగాలతో పోలిస్తే ఇది తక్కువ వ్యయంతో అంతరిక్ష రవాణాకు మార్గం చూపొచ్చని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.
భూస్థిర కక్ష్య వరకు చేరేందుకు ఎలివేటర్లో ప్రయాణించే వాహనాలకు సుమారు రెండు వారాల సమయం పట్టొచ్చని అంచనా.
ఆ తర్వాత అక్కడి నుంచి సరుకును గంటకు దాదాపు 16 వేల మైళ్ల వేగంతో అంతరిక్షంలోకి పంపే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ వ్యవస్థ పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తే చంద్రుడి వరకు సుమారు 14 గంటల్లో చేరే అవకాశం ఉండొచ్చని ఐఎస్ఈసీ అంచనా వేస్తోంది.
వివరాలు
ఇంకా పరిశోధన దశలోనే..
అయితే స్పేస్ ఎలివేటర్ ఇప్పటికీ ప్రయోగాత్మక, పరిశోధన దశను దాటలేదు. సాంకేతికంగా ఎదురయ్యే అనేక సమస్యలను పరిష్కరించాల్సి ఉంది.
ఒకవేళ నిర్మాణ పనులు ప్రారంభమైనా.. మొత్తం ప్రాజెక్టు పూర్తవడానికి 10 నుంచి 20 ఏళ్ల వరకు పట్టే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
అంతేకాకుండా ఇంత భారీ నిర్మాణానికి అవసరమైన పెట్టుబడి కూడా మరో ప్రధాన సవాలు.
కేబుల్ తయారీ, అంతరిక్ష భద్రత, నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో మరిన్ని పురోగతులు సాధించాల్సి ఉంది.
అయినప్పటికీ ఈ సాంకేతికతను విజయవంతంగా అభివృద్ధి చేయగలిగితే.. రాకెట్ల ఆధారిత అంతరిక్ష ప్రయాణానికి ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందించడంతో పాటు మానవ అంతరిక్ష ప్రయాణంలోనే విప్లవాత్మక మార్పుకు నాంది పలికే అవకాశం ఉంది.