Mount Erebus: గాల్లో బంగారు రేణువులు చిమ్మే ప్రపంచంలోని అరుదైన అగ్నిపర్వతం ఇదే!
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
అంటార్కిటికాలోని మౌంట్ ఎరెబస్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రత్యేకమైన అగ్నిపర్వతాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. భూమిపై దక్షిణ దిశలో ఉన్న క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం ఇదే. ఇందులో ఎప్పుడూ మండే లావా సరస్సు ఉండటమే కాకుండా, స్వచ్ఛమైన బంగారు సూక్ష్మ స్ఫటికాలను గాల్లోకి విడుదల చేసే ప్రపంచంలోని ఏకైక అగ్నిపర్వతంగా శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొంటున్నారు. 1991లో ప్రచురితమైన ఒక పరిశోధన ప్రకారం, ఈ అగ్నిపర్వతం ప్రతిరోజూ సుమారు 80 గ్రాముల బంగారు సూక్ష్మ కణాలను వాతావరణంలోకి విడుదల చేస్తుంది. ప్రస్తుత బంగారం ధరల ప్రకారం వాటి విలువ రోజుకు సుమారు రూ.5.66 లక్షలు, ఏడాదికి దాదాపు రూ.18.9 కోట్లకు చేరుకుంటుంది.
వివరాలు
ఇవి సాధారణ ధూళి కణాలు కాదని తేల్చిన ఎలక్ట్రాన్ సూక్ష్మదర్శిని
రోస్ సముద్రంలోని రోస్ దీవిలో, భౌగోళిక దక్షిణ ధ్రువానికి సుమారు 1,350 కిలోమీటర్ల దూరంలో మౌంట్ ఎరెబస్ ఉంది. ఇందులోని లావా సరస్సు నుంచి నిరంతరం వెలువడే అగ్నిపర్వత వాయువుల్లో స్వచ్ఛమైన బంగారు సూక్ష్మ కణాలు ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. ఈ కణాలు గాల్లో దాదాపు 1,000 కిలోమీటర్ల వరకు ప్రయాణించి, చివరకు అంటార్కిటికా మంచు పొరలపై పడతాయని వారు వెల్లడించారు. ఎలక్ట్రాన్ సూక్ష్మదర్శినితో చేసిన పరిశీలనల్లో ఇవి సాధారణ ధూళి కణాలు కాదని తేలింది. సుమారు 60 మైక్రోమీటర్ల వరకు పరిమాణం కలిగిన అందమైన స్ఫటికాల రూపంలో ఈ బంగారు కణాలు ఏర్పడినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు.
వివరాలు
బంగారం గాల్లోకి ఎలా వస్తోంది?
అగ్నిపర్వత వాయువుల్లో బంగారం ఆనవాళ్లు కనిపించడం పూర్తిగా కొత్త విషయం కాదు. అమెరికాలోని హవాయి కిలావేయా, ఇటలీలోని మౌంట్ ఎట్నా, అలాస్కాలోని ఆగస్టిన్ అగ్నిపర్వతం, మెక్సికోలోని ఎల్ చికోన్ అగ్నిపర్వతాల్లో కూడా స్వల్ప పరిమాణంలో బంగారం గుర్తించారు. శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం, అధిక ఉష్ణోగ్రత కలిగిన అగ్నిపర్వత వాయువుల్లో క్లోరిన్ లేదా సల్ఫర్ సమ్మేళనాలతో కలిసి బంగారం పైకి వస్తుంది. వాయువులు చల్లబడిన తర్వాత బంగారం విడిపోయి సూక్ష్మ స్ఫటికాలుగా మారుతుంది. అయితే, మౌంట్ ఎరెబస్లో ఈ ప్రక్రియ ఇతర అగ్నిపర్వతాల కంటే భిన్నంగా జరుగుతుందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
వివరాలు
ఇంకా వీడని రహస్యం
ఈ బంగారు స్ఫటికాలు ఎలా ఏర్పడుతున్నాయనే విషయంలో శాస్త్రవేత్తలు రెండు ప్రధాన సిద్ధాంతాలను ప్రతిపాదించారు. ఒకటి,క్లోరిన్ అధికంగా ఉన్న అగ్నిపర్వత వాయువులు గాల్లో చల్లబడే సమయంలో బంగారం నేరుగా స్ఫటికాలుగా మారుతుందనేది. అయితే వాయువుల్లో బంగారం పరిమాణం చాలా తక్కువగా ఉండటంతో ఇది పూర్తిగా సాధ్యమా అనే సందేహాలు ఉన్నాయి. మరో సిద్ధాంతం ప్రకారం,ఈబంగారు స్ఫటికాలు మొదట లావా సరస్సు ఉపరితలంపై నెమ్మదిగా ఏర్పడి,తరువాత అగ్నిపర్వత వాయువులతో కలిసి గాల్లోకి ఎగురుతాయి. అయితే ఈరెండు సిద్ధాంతాల్లో ఏది నిజమో ఇప్పటికీ నిర్ధారణ కాలేదు. ఈ బంగారు సూక్ష్మ స్ఫటికాలను మౌంట్ ఎరెబస్ ఎలా సృష్టించి,ఎలా విడుదల చేస్తుందనే ప్రశ్నకు మూడు దశాబ్దాలకు పైగా గడిచినా సమాధానం దొరకకపోవడం శాస్త్రవేత్తలను ఇప్పటికీ ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తోంది.