Loading...
Nobel Prize for mathematics: నోబెల్‌ బహుమతుల జాబితాలో గణితం ఎందుకు చేరలేదు? ఆసక్తికరమైన విషయాలివే..
ఆసక్తికరమైన విషయాలివే..

Nobel Prize for mathematics: నోబెల్‌ బహుమతుల జాబితాలో గణితం ఎందుకు చేరలేదు? ఆసక్తికరమైన విషయాలివే..

వ్రాసిన వారు Sirish Praharaju
Oct 09, 2026
04:50 pm

ఈ వార్తాకథనం ఏంటి

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవాళికి ప్రయోజనం చేకూర్చే గొప్ప ఆవిష్కరణలు, పరిశోధనలు చేసినవారికి నోబెల్‌ బహుమతులు అందిస్తారు. భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, వైద్యం, సాహిత్యం, శాంతి, ఆర్థిక రంగాల్లో ఈ పురస్కారాలు ప్రదానం చేస్తారు. అయితే, ఆధునిక శాస్త్ర సాంకేతిక అభివృద్ధికి పునాదిగా నిలిచిన గణితానికి మాత్రం నోబెల్‌ బహుమతి లేదు. అసలు ఈ జాబితాలో గణితానికి ఎందుకు చోటు దక్కలేదు? దీని వెనుక ఓ ప్రేమ వ్యవహారం ఉందన్న ప్రచారంలో నిజమెంత?

వివరాలు 

నోబెల్‌ బహుమతులకు పునాది ఎలా పడింది?

స్వీడన్‌కు చెందిన శాస్త్రవేత్త, డైనమైట్‌ ఆవిష్కర్త ఆల్ఫ్రెడ్‌ నోబెల్‌ 1895లో తన వీలునామా ద్వారా నోబెల్‌ బహుమతులకు పునాది వేశారు.

భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, వైద్యం, సాహిత్యం, శాంతి రంగాల్లో మానవాళికి విశేష ప్రయోజనం కలిగించే కృషి చేసినవారికి తన సంపద నుంచి పురస్కారాలు అందించాలని నిర్ణయించారు.

ఈ బహుమతులను తొలిసారిగా 1901లో ప్రదానం చేశారు.

అయితే, తన వీలునామాలో గణితాన్ని ఎందుకు చేర్చలేదనే విషయాన్ని నోబెల్‌ స్పష్టంగా పేర్కొనలేదు. దీంతో ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న కారణంపై ఇప్పటికీ చర్చ జరుగుతోంది.

వివరాలు 

ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమా?

గణితానికి నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోవడానికి ఓ ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమన్న కథ చాలాకాలంగా ప్రచారంలో ఉంది.

ఆల్ఫ్రెడ్‌ నోబెల్‌ ప్రేమించిన మహిళను ఓ గణిత శాస్త్రవేత్త ఇష్టపడ్డాడని, దీంతో ఆ రంగంపై అసంతృప్తితో నోబెల్‌ గణితాన్ని పురస్కారాల జాబితా నుంచి తప్పించారన్నది ఈ కథ సారాంశం.

అయితే, ఈ ప్రచారానికి మద్దతుగా ఎలాంటి విశ్వసనీయమైన చారిత్రక ఆధారాలు లేవు.

అంతేకాదు, ఆల్ఫ్రెడ్‌ నోబెల్‌ ఎప్పుడూ వివాహం చేసుకోలేదు.

ఆయన జీవితంలో కొన్ని ప్రేమ సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, గణిత శాస్త్రవేత్తతో ప్రేమ విషయంలో పోటీ ఏర్పడిందని, అందుకే గణితాన్ని అవార్డుల జాబితాలో చేర్చలేదని నిర్ధారించే ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి, ఈ ప్రేమ కథను చారిత్రక వాస్తవంగా పరిగణించలేం.

ADVERTISEMENT

వివరాలు 

గణితాన్ని ఎందుకు పక్కన పెట్టారు?

గణితానికి నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోవడానికి అసలు కారణం ఏమిటన్న ప్రశ్నకు ఇప్పటికీ కచ్చితమైన సమాధానం లేదు.

నోబెల్‌కు గణితంపై ఆసక్తి లేదని లేదా ఆ సబ్జెక్టుకు తక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారని చెప్పడానికి కూడా ఆధారాలు లేవు.

గణిత పరిశోధనల ఫలితాలు అనేక సందర్భాల్లో భౌతికశాస్త్రం, వైద్యం, ఇంజినీరింగ్‌ వంటి ఇతర రంగాల్లో ఉపయోగపడతాయి.

అందువల్ల గణిత పరిశోధనల ప్రభావాన్ని ప్రత్యేకంగా గుర్తించే విధానం ఇతర శాస్త్ర రంగాల కంటే భిన్నంగా ఉండవచ్చనే అభిప్రాయం ఉంది.

అయితే, గణితాన్ని నోబెల్‌ పురస్కారాల జాబితాలో చేర్చకపోవడానికి ఇదే కారణమని చెప్పలేం. దీనికి సంబంధించి నిర్ధారిత సమాచారం అందుబాటులో లేదు.

ADVERTISEMENT

వివరాలు 

గణిత శాస్త్రవేత్తలకు ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు

నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోయినా గణిత శాస్త్రవేత్తల ప్రతిభను గుర్తించేందుకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు ఉన్నాయి.

వాటిలో ఫీల్డ్స్‌ మెడల్‌, అబెల్‌ ప్రైజ్‌ ప్రముఖమైనవి. ఫీల్డ్స్‌ మెడల్‌: ఈ పురస్కారాన్ని 1936లో ప్రారంభించారు.

ప్రతి నాలుగేళ్లకోసారి అందిస్తారు. అవార్డు ప్రదానం చేసే ఏడాది జనవరి 1 నాటికి 40 ఏళ్లలోపు ఉన్న గణిత శాస్త్రవేత్తలు దీనికి అర్హులు.

గణిత రంగంలో విశేష ప్రతిభ కనబరిచినవారికి ఈ పురస్కారాన్ని అందజేస్తారు.

వివరాలు 

గణిత శాస్త్రవేత్తలకు ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు

అబెల్‌ ప్రైజ్‌: 2003లో తొలిసారిగా ప్రదానం చేసిన అబెల్‌ ప్రైజ్‌ కూడా గణితంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన పురస్కారాల్లో ఒకటి.

ఫీల్డ్స్‌ మెడల్‌కు భిన్నంగా దీనికి వయోపరిమితి లేదు. గణిత రంగానికి చేసిన విశేష కృషిని గుర్తిస్తూ ఈ అవార్డును అందిస్తారు.

ఫీల్డ్స్‌ మెడల్‌, అబెల్‌ ప్రైజ్‌లను కొందరు గణితానికి సంబంధించిన నోబెల్‌ బహుమతులుగా అభివర్ణిస్తుంటారు.

అయితే, ఇవి నోబెల్‌ అవార్డులు కావు. గణిత శాస్త్రవేత్తలకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తీసుకొచ్చే ప్రత్యేక పురస్కారాలు మాత్రమే.

వివరాలు 

ఆధునిక ప్రపంచంలో గణితమే కీలకం

నేటి ప్రపంచంలో గణితం ప్రాధాన్యం ఎంతో ఉంది. కృత్రిమ మేధ (ఏఐ), వాతావరణ అంచనాలు, వైద్య పరీక్షలు, అంతరిక్ష పరిశోధనలు సహా అనేక రంగాల్లో గణిత సూత్రాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

గణితం లేకుండా ఈ రంగాల్లో పరిశోధనలు, సాంకేతిక అభివృద్ధి ముందుకు సాగడం కష్టం. అందువల్ల గణితానికి నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోవడాన్ని ఆ సబ్జెక్టుకు ప్రాధాన్యం లేదనే అర్థంలో చూడకూడదు.

నోబెల్‌ తన వీలునామాలో గణితాన్ని చేర్చకపోవడానికి గల అసలు కారణం ఏమిటనేది మాత్రం ఇప్పటికీ స్పష్టంగా తెలియదు.

ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమన్న ప్రచారానికి చారిత్రక ఆధారాలు లేకపోవడంతో, ఆ కథను వాస్తవంగా కాకుండా ఒక అపోహగా మాత్రమే చూడాలి.

ADVERTISEMENT