Byju: రూ.22 బిలియన్ విలువ నుంచి జీరో దిశగా బైజూస్.. సామ్రాజ్యం కుప్పకూలింది ఇలా ?

వ్రాసిన వారు Sirish Praharaju

May 27, 2026

02:18 pm

ఈ వార్తాకథనం ఏంటి

భారత స్టార్టప్ చరిత్రలో అత్యంత సంచలనాత్మక పతనంగా బైజూస్ వ్యవహారం మారింది. కేరళకు చెందిన గణిత ఉపాధ్యాయుడు బైజూ రవీంద్రన్ చిన్న స్థాయిలో ప్రారంభించిన విద్యా కార్యక్రమం.. తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన ఎడ్టెక్ కంపెనీగా ఎదిగింది. ఒక దశలో బైజూస్ విలువ 22 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. కానీ ఇప్పుడు అదే సంస్థ తీవ్ర ఆర్థిక, న్యాయ సమస్యల్లో చిక్కుకుని కుప్పకూలింది. వేగంగా విస్తరణ, అప్పులపై ఆధారపడిన కొనుగోళ్లు, సరైన పాలన లేకపోవడం, 'ఎంతైనా ఎదగాలి' అనే ధోరణే ఈ పరిస్థితికి కారణమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

వివరాలు

సింగపూర్ కోర్టు జైలు శిక్ష

తాజాగా సింగపూర్ కోర్టు బైజూ రవీంద్రన్‌కు ఆరు నెలల జైలు శిక్ష విధించడం మరో పెద్ద షాక్‌గా మారింది. ఖతార్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ అథారిటీకి చెందిన Qatar Holdings LLC దాఖలు చేసిన ధిక్కార కేసులో కోర్టు ఈ తీర్పు ఇచ్చింది. 2024 ఏప్రిల్ నుంచి కోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాలను బైజూ పాటించలేదని కోర్టు తెలిపింది. Beeaar Investco Pte అనే సంస్థకు సంబంధించిన ఆస్తుల వివరాలు వెల్లడించకపోవడం, వాటిని ఫ్రీజ్ చేయకపోవడంపై ఈ చర్యలు తీసుకుంది. అదనంగా సుమారు 70 వేల డాలర్ల న్యాయ ఖర్చులు చెల్లించాలని కూడా కోర్టు ఆదేశించింది.

వివరాలు

235 మిలియన్ డాలర్ల వివాదం

బైజూస్‌లో పెట్టుబడులు పెట్టిన ఖతార్ సంస్థ.. సింగపూర్ ఇంటర్నేషనల్ ఆర్బిట్రేషన్ సెంటర్ ఇచ్చిన 235 మిలియన్ డాలర్ల అవార్డును అమలు చేయించాలని కోరుతోంది. ఒకప్పుడు బైజూస్‌కు భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టిన ఇన్వెస్టర్లు.. ఇప్పుడు తమ డబ్బు తిరిగి పొందేందుకు కోర్టుల చుట్టూ తిరుగుతున్నారు. ఇదే సమయంలో అమెరికా, భారత్‌లలో కూడా బైజూకు సంబంధించిన కేసులు కొనసాగుతున్నాయి.

వివరాలు

CAT ట్రైనర్ నుంచి స్టార్ ఎంట్రప్రెన్యూర్‌గా

బైజూ రవీంద్రన్ మొదట్లో CAT పరీక్షలకు శిక్షణ ఇచ్చే గణిత ఉపాధ్యాయుడిగా గుర్తింపు పొందారు. రెండు సార్లు CATలో 100 పర్సంటైల్ సాధించడంతో ఆయన పేరు దేశవ్యాప్తంగా ప్రాచుర్యం పొందింది. మొదట స్నేహితులకు క్లాసులు చెప్పిన బైజూ.. తర్వాత వేల మందితో భారీ సెషన్లు నిర్వహించారు. ఆయన భార్య దివ్య గోకుల్‌నాథ్‌తో కలిసి 2011లో బెంగళూరులో Think & Learn Pvt Ltd స్థాపించారు. BYJU'S యాప్‌తో భారీ విజయాలు 2015లో "BYJU'S - The Learning App" ప్రారంభం కంపెనీ భవిష్యత్తును పూర్తిగా మార్చేసింది. స్మార్ట్‌ఫోన్లు,చౌకైన ఇంటర్నెట్ విస్తరిస్తున్న సమయంలో వచ్చిన ఈ యాప్‌కు మంచి ఆదరణ లభించింది. యానిమేటెడ్ వీడియోలు, సులభమైన బోధన, వ్యక్తిగత లెర్నింగ్ విధానంతో విద్యార్థులను ఆకట్టుకుంది.

వివరాలు

భారీ పెట్టుబడులు.. యూనికార్న్‌గా ఎదుగుదల

2016లో మార్క్ జుకర్‌బర్గ్‌కు చెందిన Chan Zuckerberg Initiative నుంచి పెట్టుబడులు రావడంతో బైజూస్ అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందింది. 2018 నాటికి కంపెనీ విలువ 1 బిలియన్ డాలర్లను దాటి యూనికార్న్ క్లబ్‌లో చేరింది. తర్వాత వరుసగా Osmo, WhiteHat Jr, Aakash Educational Services వంటి సంస్థలను కొనుగోలు చేస్తూ ప్రపంచ మార్కెట్లలో విస్తరించింది.

వివరాలు

కరోనా కాలంలో ఊహించని బూమ్

కరోనా లాక్‌డౌన్ సమయంలో స్కూల్లు మూతపడటంతో ఆన్‌లైన్ విద్యకు డిమాండ్ భారీగా పెరిగింది. ఈ అవకాశాన్ని బైజూస్ పూర్తిగా వినియోగించుకుంది. లక్షలాది మంది విద్యార్థులు యాప్‌ వైపు మొగ్గుచూపడంతో కంపెనీ వేగంగా ఎదిగింది. BlackRock, Prosus, Sequoia వంటి పెద్ద ఇన్వెస్టర్లు భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టారు. 2022లో కంపెనీ విలువ 22 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. భారత క్రికెట్ జట్టుకు ప్రధాన స్పాన్సర్‌గా, FIFA World Cup 2022 స్పాన్సర్‌గా కూడా బైజూస్ నిలిచింది. దూకుడు విస్తరణే పెద్ద ప్రమాదం అయితే అదే వేగం తర్వాత కంపెనీకి భారమైంది. అప్పులపై ఆధారపడి వరుసగా కంపెనీలు కొనుగోలు చేయడం వల్ల భారీ ఖర్చులు పెరిగాయి. కొనుగోలు చేసిన సంస్థలను సమర్థంగా నడపడం కష్టమైంది.

వివరాలు

ఆర్థిక లెక్కలపై అనుమానాలు

ఇదే సమయంలో బైజూస్ సేల్స్ టీమ్‌పై తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి. EMIలతో ఖరీదైన కోర్సులు అమ్మేందుకు మధ్యతరగతి కుటుంబాలపై ఒత్తిడి తెచ్చారనే ఆరోపణలు వినిపించాయి. కంపెనీ ఆడిట్ ఫలితాలు సమయానికి వెల్లడించకపోవడం ఇన్వెస్టర్లలో అనుమానాలు పెంచింది. 2022లో బయటకు వచ్చిన FY21 ఫలితాల్లో భారీ నష్టాలు బయటపడ్డాయి. ఆదాయ లెక్కల విషయంలో కూడా ప్రశ్నలు వచ్చాయి. దీంతో ఇన్వెస్టర్ల విశ్వాసం క్రమంగా తగ్గిపోయింది. ఆన్‌లైన్ విద్యకు తగ్గిన డిమాండ్ కరోనా తర్వాత స్కూల్లు తిరిగి ప్రారంభం కావడంతో ఆన్‌లైన్ విద్యపై ఆసక్తి తగ్గింది. దీంతో బైజూస్ వ్యాపార మోడల్ బలహీనపడింది.భారీ అప్పులు,అధిక ఖర్చులు, తగ్గుతున్న ఆదాయం కంపెనీని కుదేలు చేశాయి. BlackRock వంటి ఇన్వెస్టర్లు కంపెనీ విలువను భారీగా తగ్గించి అంచనా వేశారు.

వివరాలు

అమెరికాలో భారీ రుణ వివాదం

2021లో BYJU'S Alpha Inc తీసుకున్న 1.2 బిలియన్ డాలర్ల రుణం తర్వాత పెద్ద వివాదంగా మారింది. రుణ చెల్లింపులు నిలిచిపోవడంతో అమెరికా కోర్టుల్లో కేసులు నమోదయ్యాయి. కంపెనీ నిధులను ఇతర మార్గాల్లో మళ్లించారనే ఆరోపణలు వచ్చాయి. అమెరికా కోర్టులు కూడా బైజూస్ యాజమాన్యంపై తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేశాయి. భారత్‌లో దివాలా ప్రక్రియ BCCIకి చెల్లించాల్సిన రూ.159 కోట్ల స్పాన్సర్‌షిప్ బకాయిల వివాదం తర్వాత బైజూస్‌పై దివాలా ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. NCLT ముందు కేసులు కొనసాగుతున్నాయి. ఇదే సమయంలో ఇన్వెస్టర్లు బైజూ రవీంద్రన్‌ను CEO పదవి నుంచి తొలగించే ప్రయత్నం చేశారు. Enforcement Directorate కూడా విదేశీ మారక చట్ట ఉల్లంఘనలపై దర్యాప్తు కొనసాగిస్తోంది.

వివరాలు

విజయగాథ నుంచి హెచ్చరిక కథగా

ఒకప్పుడు భారతదేశంలో అత్యంత విజయవంతమైన స్టార్టప్‌గా నిలిచిన బైజూస్.. ఇప్పుడు కార్పొరేట్ ప్రపంచానికి హెచ్చరికగా మారింది. వేగంగా విస్తరణ, అధిక అప్పులు, బలహీనమైన పాలనా వ్యవస్థలు ఎంత పెద్ద సంస్థనైనా కూలదోసేయగలవని బైజూస్ ఉదాహరణగా నిలిచింది.