Ganga Water Treaty: గంగా జలాల ఒప్పందంపై భారత్ కఠిన వైఖరి.. బంగ్లాదేశ్‌కు కొత్త షరతులు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
గంగా జలాల పంపిణీ ఒప్పందం పునరుద్ధరణపై భారత్, బంగ్లాదేశ్ మధ్య చర్చలు కీలక దశకు చేరుకున్నాయి. 1996లో కుదిరిన ఫరక్కా గంగా జలాల ఒప్పందం 30 ఏళ్ల గడువు 2026 డిసెంబర్ 12తో ముగియనుంది. ఈ నేపథ్యంలో బంగ్లాదేశ్ కోరుకున్న నిబంధనలతో ఒప్పందాన్ని ఆటోమేటిక్‌గా పొడిగించేందుకు భారత్ అంగీకరించడం లేదు. కొత్త ఒప్పందం కోసం ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరగాల్సిందేనని స్పష్టం చేస్తోంది. పశ్చిమ బెంగాల్, బిహార్ రాష్ట్రాల వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, ప్రజల అవసరాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాతే బంగ్లాదేశ్‌కు నీటి కేటాయింపులపై నిర్ణయం తీసుకోవాలని భారత ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. దేశీయ నీటి భద్రత విషయంలో రాజీపడే ప్రసక్తే లేదని అధికార వర్గాలు సంకేతాలిస్తున్నాయి.
వివరాలు
మారిన రాజకీయ పరిస్థితులు
1996లో షేక్ హసీనా నేతృత్వంలోని అవామీ లీగ్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్న సమయంలో భారత్, బంగ్లాదేశ్ మధ్య గంగా జలాల ఒప్పందం కుదిరింది.
అప్పట్లో ఇరు దేశాల మధ్య సత్సంబంధాలు, పరస్పర సహకార వాతావరణం ఉండేది.
అయితే ప్రస్తుతం తారిఖ్ రెహమాన్ నేతృత్వంలోని బంగ్లాదేశ్ నేషనలిస్ట్ పార్టీ (బీఎన్‌పీ) ప్రభుత్వం హయాంలో పరిస్థితులు మారాయి.
నీటి పంపిణీ హామీలను రవాణా మార్గాల అంశంతో ముడిపెట్టడం, నిరసనల హెచ్చరికలు వంటి పరిణామాలు తాజా చర్చలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
వివరాలు
80 శాతం నీటి వాటాపై వివాదం
ఎండాకాలంలో గంగా నదిలో నీటి ప్రవాహం తగ్గినప్పుడు బంగ్లాదేశ్‌కు ఎంత నీరు కేటాయించాలన్న అంశం ప్రధాన వివాదంగా మారింది.
1977 నాటి ఒప్పందంలో ఉన్న తరహాలో కనీసం 80 శాతం నీటి వాటాకు హామీ ఇచ్చే నిబంధనను తిరిగి తీసుకురావాలని బంగ్లాదేశ్ కోరుతోంది.
అయితే, నీటి లభ్యతతో సంబంధం లేకుండా కనీస వాటాకు హామీ ఇచ్చే నిబంధనలకు భారత్ అంగీకరించడం లేదు.
వివరాలు
నీటి లభ్యత ఆధారంగానే కేటాయింపులు
గంగా నదిలో వాస్తవంగా ఎంత నీరు అందుబాటులో ఉందో దాని ఆధారంగానే నీటి కేటాయింపులు జరగాలని భారత్ ప్రతిపాదిస్తోంది.
నదీ ప్రవాహంలో వచ్చే మార్పులకు అనుగుణంగా నీటి విడుదలను సర్దుబాటు చేసుకునే అవకాశం ఉండాలని భావిస్తోంది.
దీనివల్ల నదికి ఎగువన ఉన్న ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, పట్టణాల అవసరాలను తీర్చేందుకు వీలుంటుందని స్పష్టం చేస్తోంది.
వివరాలు
ఒప్పంద కాలపరిమితిపైనా భిన్నాభిప్రాయాలు
కొత్త ఒప్పందం ఎంతకాలం అమల్లో ఉండాలన్న విషయంలోనూ భారత్, బంగ్లాదేశ్ మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.
దీర్ఘకాలిక లేదా నిరవధిక ఒప్పందం చేసుకోవాలని బంగ్లాదేశ్ కోరుతోంది.
మరోవైపు, తక్కువ కాలపరిమితితో ఒప్పందం చేసుకునే అంశాన్ని భారత్ పరిశీలిస్తోంది.
దీనివల్ల భవిష్యత్తులో నదీ ప్రవాహాలు, ప్రాంతీయ రాజకీయ పరిస్థితుల్లో మార్పులకు అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుందని భావిస్తోంది.
వివరాలు
ఇతర అంశాలతోనూ ముడిపడి చర్చలు
గంగా జలాల ఒప్పందాన్ని కేవలం నీటి పంపిణీ అంశంగానే భారత్ పరిగణించడం లేదు.
వాణిజ్యం, భద్రత, రవాణా మార్గాలు వంటి ఇతర ద్వైపాక్షిక అంశాల్లోనూ పురోగతి సాధించాలని భావిస్తోంది.
ఈ అంశాల్లో పరస్పర సహకారం ఆధారంగానే తుది ఒప్పందంపై నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశముంది.
ఈ నేపథ్యంలో బంగ్లాదేశ్ ప్రధాని తారిఖ్ రెహమాన్‌తో జరిగే ఉన్నతస్థాయి దౌత్య చర్చలు కూడా కీలకంగా మారనున్నాయి.