Jhansi Rani: ఝాన్సీ రాణి వీరమరణం తర్వాత ఆమె కుమారుడి పరిస్థితి ఏమైంది?
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
1857.. భారత చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన సంవత్సరం. బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో తిరుగుబాటు జ్వాలలు ఎగిసిపడ్డ కాలం అది. చరిత్రలో ఈ ఉద్యమాన్ని తొలి స్వాతంత్ర సంగ్రామంగా పేర్కొంటారు. ఈ పోరాటంలో బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని ధీటుగా ఎదుర్కొన్న వీరనారిగా ఝాన్సీ రాణి లక్ష్మీబాయికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఝాన్సీ సంస్థానాన్ని పాలించిన లక్ష్మీబాయి.. బ్రిటిష్ సైన్యానికి లొంగకుండా చివరి వరకు పోరాడారు. తన దత్తపుత్రుడు, అప్పటికి బాలుడైన దామోదర్రావును నడుముకు కట్టుకుని మరీ యుద్ధరంగంలోకి దిగిన ఆమె.. గ్వాలియర్ సమీపంలో బ్రిటిష్ సేనలతో భీకరంగా తలపడ్డారు.
వివరాలు
యుద్ధభూమికి దూరం..
రాణి లక్ష్మీబాయి సైనికులు ధైర్యంగా పోరాడినప్పటికీ.. బ్రిటిష్ సైన్యం వద్ద ఉన్న ఆధునిక ఆయుధాలు, భారీ సైనిక బలగాల ముందు స్వదేశీ ఆయుధాలతో ఎక్కువ కాలం నిలబడటం కష్టమైంది.
చివరకు లక్ష్మీబాయి వీరమరణం పొందారు. అయితే యుద్ధ సమయంలో ఆమెతోపాటే ఉన్న చిన్నారి దామోదర్రావు మాత్రం ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు.
రాణికి విధేయులైన కొందరు నాయకులు, సైనికులు బాలుడిని యుద్ధభూమి నుంచి సురక్షితంగా దూరంగా తీసుకెళ్లారు.
వివరాలు
దామోదర్రావు జీవితం ఆ తర్వాత ఎలా సాగింది?
రాణి లక్ష్మీబాయి మరణం తర్వాత దామోదర్రావును వెంటబెట్టుకుని ఆమెకు నమ్మకస్తులైన వారు తూర్పు దిశగా ప్రయాణం ప్రారంభించారు.
బ్రిటిష్ సైనికుల కంటపడకుండా ఉండేందుకు వారు ఎంతో జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగారు.
రాత్రి వేళల్లో మాత్రమే ప్రయాణించడం.. పగటి సమయంలో నీటి వనరులు ఉన్న ప్రాంతాల సమీపంలో తలదాచుకోవడం వంటి వ్యూహాలను అనుసరించారు.
అప్పటికి చిన్నవాడైన దామోదర్రావుకు చుట్టూ జరుగుతున్న పరిణామాల తీవ్రత పూర్తిగా అర్థం కాలేదు.
అయితే అతడితో కలిసి సాగిన ఆ ప్రయాణం మాత్రం ఎంతో ప్రమాదకరంగా, కష్టతరంగా సాగింది.
బ్రిటిష్ అధికారుల నిఘా నుంచి తప్పించుకునేందుకు అతడి వెంట ఉన్నవారు అనేక మార్గాలను అనుసరించారు.
ఇలా కొంతకాలం బ్రిటిష్ సైన్యానికి చిక్కకుండా ఉన్నప్పటికీ.. చివరకు వారు అతడి ఆచూకీని కనిపెట్టగలిగారు.
వివరాలు
బ్రిటిష్ పర్యవేక్షణలో దామోదర్రావు..
అప్పటికే 1857 తిరుగుబాటులో పాల్గొన్న పలువురు ప్రముఖ యోధులు మరణించారు.
మరికొందరు తమ ప్రభావాన్ని కోల్పోయారు. దీంతో బ్రిటిష్ పాలకులకు ఎదురుగా నిలిచే శక్తివంతమైన నాయకత్వం చాలా వరకు తగ్గిపోయింది.
ఈ పరిస్థితుల్లో దామోదర్రావుపై కూడా బ్రిటిష్ అధికారులు నియంత్రణ విధించారు. ఆయన వద్ద ఉండే సహాయకుల సంఖ్యను కేవలం ఏడుగురికి పరిమితం చేశారు.
దామోదర్రావుకు సంవత్సరానికి రూ.10 వేల గౌరవ వేతనం అందించేలా ఏర్పాటు చేసినట్టు తెలుస్తోంది.
అనంతర కాలంలో ఈ మొత్తాన్ని కూడా తగ్గించినట్లు చారిత్రక వివరాలు పేర్కొంటున్నాయి.
రాణి లక్ష్మీబాయి కుమారుడిగా, 1857 తిరుగుబాటుకు సంబంధించిన కుటుంబ వారసుడిగా దామోదర్రావు జీవితం మాత్రం సాధారణంగా సాగలేదు.
చిన్నవయసులోనే తల్లిని కోల్పోయి, బ్రిటిష్ పర్యవేక్షణలోనే తన జీవితాన్ని కొనసాగించాల్సి వచ్చింది.
వివరాలు
దామోదర్రావు 1906లో మరణించారు...
ఆయన కుమారుడు లక్ష్మణ్రావు. దామోదర్రావు వారసులు తర్వాత 'ఝాన్సీవాలే' అనే ఇంటిపేరును స్వీకరించారు.
నేటికీ వారి వారసులు మధ్యప్రదేశ్లోని ఇందౌర్తో పాటు ఇతర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ఒకవైపు దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం యుద్ధరంగంలో ప్రాణత్యాగం చేసిన ఝాన్సీ రాణి లక్ష్మీబాయి.. మరోవైపు తల్లి మరణం తర్వాత బ్రిటిష్ పర్యవేక్షణలో జీవితాన్ని కొనసాగించిన ఆమె కుమారుడు దామోదర్రావు.
వీరిద్దరి జీవితాలు 1857 స్వాతంత్ర సంగ్రామంలోని మరో విషాదకరమైన కోణాన్ని మనకు గుర్తుచేస్తాయి.