Planets: ఖగోళ శాస్త్రంలో సంచలనం.. రెండు నక్షత్రాల చుట్టూ తిరిగే 27 గ్రహాల గుర్తింపు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో శాస్త్రవేత్తలు మరో సంచలన ఆవిష్కరణ చేశారు. సైన్స్ ఫిక్షన్లో కనిపించే భావనలు ఇప్పుడు నిజ జీవితానికి దగ్గరవుతున్నాయని ఈ పరిశోధన వెల్లడిస్తోంది. ముఖ్యంగా స్టార్ వార్స్ సినిమాలోని 'టాటూయిన్' లాంటి రెండు సూర్యులతో కూడిన గ్రహాల వ్యవస్థలు నిజంగానే ఉండే అవకాశాలు ఉన్నాయని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. ఈ అధ్యయనంలో భాగంగా శాస్త్రవేత్తలు రెండు నక్షత్రాలను చుట్టూ తిరిగే 27 కొత్త గ్రహాల అభ్యర్థులను గుర్తించారు. వీటిని 'సర్కంబైనరీ ప్లానెట్లు' (Circumbinary planets) అని పిలుస్తారు. ఇప్పటివరకు ఇలాంటి గ్రహాలు సుమారు 18 మాత్రమే నిర్ధారించబడ్డాయి. కాగా, ఒకే నక్షత్రాన్ని (మన భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరిగినట్లుగా) చుట్టూ తిరిగే గ్రహాలు 6,000కు పైగా కనుగొన్నారు.
వివరాలు
ప్రజలకు స్పష్టమైన అవగాహన వచ్చింది
ఈ కొత్తగా గుర్తించిన గ్రహాలు భూమి నుంచి 650 నుంచి 18,000 లైట్ ఇయర్స్ దూరంలో ఉన్నాయని తెలిపారు. మే 4న (స్టార్ వార్స్ డే) ఈ పరిశోధన వివరాలు వెలువడడం విశేషం. ఈ అధ్యయనానికి నేతృత్వం వహించిన బెన్ మాంటెట్ (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ న్యూ సౌత్ వేల్స్) మాట్లాడుతూ, ఖగోళ శాస్త్రంలో కొన్ని భావనలు మనకు ఊహించుకోవడం కష్టమని చెప్పారు. అయితే స్టార్ వార్స్లో కనిపించిన టాటూయిన్ సన్నివేశం వల్ల రెండు సూర్యులతో ఉన్న గ్రహం ఎలా ఉంటుందో ప్రజలకు స్పష్టమైన అవగాహన వచ్చిందని పేర్కొన్నారు.
వివరాలు
సర్కంబైనరీ గ్రహాలను 'ట్రాన్సిట్' పద్ధతిలో గుర్తింపు
విశ్వంలో ఉన్న నక్షత్రాల్లో సగానికి పైగా జంటలుగా లేదా బహుళ వ్యవస్థలుగా ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఇప్పటివరకు సర్కంబైనరీ గ్రహాలను ప్రధానంగా 'ట్రాన్సిట్' పద్ధతిలో గుర్తించారు. అంటే గ్రహం నక్షత్రం ముందు నుంచి వెళ్లినప్పుడు వెలుతురు తగ్గడం ద్వారా వాటిని గుర్తించేవారు. అయితే ఈ పద్ధతికి పరిమితులు ఉన్నాయని మాంటెట్ తెలిపారు. భూమి నుంచి సరైన కోణంలో కనిపించినప్పుడే ఈ విధానం పనిచేస్తుందని, లేదంటే అనేక గ్రహాలు గుర్తించబడకుండా మిగిలిపోతాయని చెప్పారు. గ్రహాలను గుర్తించడం చాలా కష్టమని, అది ప్రకాశవంతమైన వీధి దీపం పక్కన ఉన్న కొవ్వొత్తిని చూడటంలాంటిదని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఈ పరిమితులను అధిగమించేందుకు శాస్త్రవేత్తలు 'అప్సిడల్ ప్రీసెషన్' (Apsidal precession) అనే కొత్త పద్ధతిని ఉపయోగించారు.
వివరాలు
వాటిని నిర్ధారించేందుకు మరింత సమయం పట్టే అవకాశం
ఇందులో ఒకదానిని ఒకటి చుట్టూ తిరుగుతూ ఎక్లిప్స్ సృష్టించే నక్షత్రాల్లో వచ్చే చిన్న మార్పులను పరిశీలిస్తారు. ఈ పరిశోధనకు ప్రధాన రచయితగా ఉన్న మార్గో థోర్న్టన్ వివరాల ప్రకారం, ఈ ఎక్లిప్స్ సమయాలను ఖచ్చితంగా పరిశీలించడం ద్వారా మరో వస్తువు ఉనికిని గుర్తించవచ్చని చెప్పారు. మొత్తం 1,590 నక్షత్ర వ్యవస్థల్లో 36 వ్యవస్థల్లో మూడో వస్తువు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. వాటిలో 27 గ్రహాల పరిమాణంలో ఉండే అవకాశముందని తెలిపారు. అయితే ఈ వస్తువులు నిజంగా గ్రహాలేనా, లేక బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్లు లేదా చిన్న నక్షత్రాలా అన్నది నిర్ధారించేందుకు మరింత పరిశోధన అవసరమని చెప్పారు. వీటి పరిమాణం నెప్ట్యూన్ గ్రహం నుంచి జూపిటర్ కంటే 10 రెట్లు భారీగా ఉండే వరకు ఉండొచ్చని అంచనా.
వివరాలు
2018లో ఈ స్పేస్ టెలిస్కోప్ ప్రయోగం
ఈ గ్రహాలను నాసాకు చెందిన ట్రాన్సిటింగ్ ఎక్సోప్లానెట్ సర్వే శాటిలైట్ ద్వారా సేకరించిన డేటాతో గుర్తించారు. 2018లో ఈ స్పేస్ టెలిస్కోప్ ప్రయోగించారు. ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొనని సారా వెబ్ (స్విన్బర్న్ యూనివర్సిటీ) ఈ పద్ధతులు చాలా ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. భవిష్యత్తులో మరిన్ని గ్రహాలను కనుగొనేందుకు ఇవి దోహదపడతాయని అన్నారు. రెండు నక్షత్రాల మధ్య ఉండే గ్రహాల వాతావరణం చాలా తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉందని, మన సౌర వ్యవస్థలో లేని పరిస్థితులు అక్కడ కనిపించవచ్చని తెలిపారు.
వివరాలు
ఆ ప్రాంతంలో ఉష్ణోగ్రతలు తక్కువగా ఉండే అవకాశం
అయితే టాటూయిన్ లాంటి గ్రహం రెండు నక్షత్రాల మధ్య స్థిరమైన ప్రాంతంలో ఉంటే, అక్కడ ఉష్ణోగ్రతలు అధికంగా కాకుండా, తక్కువగా కాకుండా ఉండే అవకాశం ఉందని కూడా పేర్కొన్నారు. స్టార్ వార్స్ సినిమా విడుదలైన సమయంలో ఎక్సోప్లానెట్లు ఉన్నాయనే విషయం కూడా తెలియదని, కానీ ఇప్పుడు సైన్స్ ఫిక్షన్లో ఊహించిన అనేక విషయాలు శాస్త్రంలో నిజమవుతున్నాయని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు. ఈ పరిశోధన వివరాలు ప్రముఖ శాస్త్రీయ జర్నల్ మంత్లీ నోటీసెస్ ఆఫ్ ది రాయల్ ఆస్ట్రోనామికల్ సొసైటీలో ప్రచురించబడ్డాయి.