Loading...
IIT-Madras: IIT మద్రాస్ అండతో.. బోధన్ ఏఐ నుంచి నాలుగు ఫౌండేషనల్ మోడళ్లు
IIT మద్రాస్ అండతో.. బోధన్ ఏఐ నుంచి నాలుగు ఫౌండేషనల్ మోడళ్లు

IIT-Madras: IIT మద్రాస్ అండతో.. బోధన్ ఏఐ నుంచి నాలుగు ఫౌండేషనల్ మోడళ్లు

వ్రాసిన వారు Sirish Praharaju
Sep 04, 2026
04:59 pm

ఈ వార్తాకథనం ఏంటి

IIT మద్రాస్ అండతో బోధన్ ఏఐ 4 కీలక ఏఐ మోడళ్లను విడుదల చేసింది. భారతీయ భాషల కోసం రూపొందించిన ఈ మోడళ్లు విద్యా రంగంలో ఏఐ వినియోగాన్ని మరింత విస్తరించడంతో పాటు, దేశీయ అవసరాలకు అనుగుణమైన సాంకేతిక వ్యవస్థను నిర్మించడంలో కీలకంగా మారనున్నాయి.

వివరాలు 

ఏఎస్ఆర్,ఓసీఆర్,మెషిన్ ట్రాన్స్‌లేషన్,టెక్స్ట్ టు స్పీచ్

IIT మద్రాస్‌లో ఏర్పాటైన సెక్షన్-8 సంస్థ బోధన్ ఏఐకి కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ నిధులు అందిస్తోంది.

AI4Bharat సహకారంతో ఈ సంస్థ నాలుగు ఫౌండేషనల్ ఏఐ మోడళ్లను అభివృద్ధి చేసింది.

వీటిని దేశ సార్వభౌమ డిజిటల్ మౌలిక వసతులపై డిజిటల్ పబ్లిక్ గూడ్స్‌గా అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది.

విద్యా రంగంలో బహుభాషా ఏఐ వ్యవస్థకు అవసరమైన దేశీయ సాంకేతిక పునాదిని ఏర్పాటు చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.

బోధన్ ఏఐ విడుదల చేసిన నాలుగు మోడళ్లలో ఆటోమేటిక్ స్పీచ్ రికగ్నిషన్ (ASR),ఆప్టికల్ క్యారెక్టర్ రికగ్నిషన్ (OCR),మెషిన్ ట్రాన్స్‌లేషన్ (MT),టెక్స్ట్ టు స్పీచ్ (TTS) ఉన్నాయి.

వివరాలు 

ఏఎస్ఆర్,ఓసీఆర్,మెషిన్ ట్రాన్స్‌లేషన్,టెక్స్ట్ టు స్పీచ్

ఏఎస్ఆర్ మోడల్ 27 భాషలకు, ఓసీఆర్, టెక్స్ట్ టు స్పీచ్ మోడళ్లు చెరో 23 భాషలకు మద్దతు ఇస్తాయి. 'బోధన్-ట్రాన్స్‌లేట్' అనే మెషిన్ ట్రాన్స్‌లేషన్ మోడల్ 22 భారతీయ భాషల్లో పనిచేస్తుంది.

ఈ మోడళ్లను ఎడ్టెక్ సంస్థలు, స్టార్టప్‌లు, పరిశోధకులు, విశ్వవిద్యాలయాలు, టెక్నాలజీ కంపెనీలు, ప్రభుత్వ భాగస్వాములు తమకు అవసరమైన ఏఐ అప్లికేషన్లను రూపొందించుకునేందుకు ఉపయోగించుకోవచ్చు.

ప్రతి సంస్థ విడిగా ఇదే ప్రాథమిక సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం లేకుండా, ఒకే ఉమ్మడి పునాది మీద కొత్త సేవలను నిర్మించుకునే అవకాశం కలుగుతుంది.

ADVERTISEMENT

వివరాలు 

విద్యలో సార్వభౌమ ఏఐ మౌలిక వ్యవస్థ

భారతదేశ భాషా వైవిధ్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని విద్యా రంగంలో సార్వభౌమ డిజిటల్ మౌలిక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడంలో ఈ వాయిస్, విజన్ మోడళ్లు కీలకమని IIT మద్రాస్ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ వి. కామకోటి అన్నారు.

వీటి ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద స్థాయిలో ఏఐ ఆధారిత ఆవిష్కరణలకు అవకాశం ఏర్పడుతుందని పేర్కొన్నారు.

ఈ మోడళ్లను స్పీచ్ రికగ్నిషన్, మెషిన్ ట్రాన్స్‌లేషన్, ఓసీఆర్ కోసం NVIDIA Nemotron ఓపెన్ మోడళ్లు, NVIDIA NeMo ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లోని లైబ్రరీలను ఉపయోగించి శిక్షణ ఇచ్చారు.

ADVERTISEMENT

వివరాలు 

ఒకే సాంకేతిక పునాదితో..

భారత విద్యా సాంకేతిక రంగంలో ఒకే పనిని వివిధ సంస్థలు పదేపదే చేయాల్సిన పరిస్థితిని తగ్గించడమే బోధన్ ఏఐ ఓపెన్ విధానం ఉద్దేశమని సంస్థ ప్రిన్సిపల్ ఇన్వెస్టిగేటర్ ప్రొఫెసర్ మితేష్ ఖప్రా తెలిపారు.

పర్యావరణ వ్యవస్థతో కలిసి పనిచేయడమే తమ లక్ష్యమని, దానితో పోటీ పడటం కాదని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఈ ఉమ్మడి సాంకేతిక పునాది ఆధారంగా విద్యకు సంబంధించిన వివిధ ఏఐ అప్లికేషన్లను సంస్థలు సులభంగా రూపొందించుకోవచ్చని వివరించారు.

వివరాలు 

విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయుల కోసం ఏఐ బాట్స్

ఏఐ మోడళ్లతో పాటు బోధన్ ఏఐ విద్యార్థుల కోసం ట్యూటర్ బాట్, ఉపాధ్యాయుల కోసం అసిస్టెంట్ బాట్‌ను కూడా అందుబాటులోకి తీసుకొస్తోంది.

విద్యార్థుల బాట్ 6 నుంచి 12వ తరగతి వరకు చదివే విద్యార్థులను దృష్టిలో పెట్టుకుని రూపొందించారు.

NCERT, SCERT పాఠ్యాంశాల ఆధారంగా ఇది పనిచేస్తుంది. 22 భారతీయ భాషల్లో టెక్స్ట్ లేదా వాయిస్ ద్వారా విద్యార్థులతో సంభాషించగలదు.

పాఠ్యపుస్తకాల్లోని అంశాల ఆధారంగా వివరణలు, ఉదాహరణలు, అంచనా పరీక్షలను అందిస్తుంది.

ADVERTISEMENT