Nepal PM:భారత్ భూభాగాన్ని నేపాల్ ఆక్రమించింది.. నేపాల్ ప్రధాని వ్యాఖ్యలతో పార్లమెంటులో తీవ్ర గందరగోళం
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
భారత్-నేపాల్ మధ్య ఎన్నో ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న సరిహద్దు వివాదం మరోసారి వార్తల్లో నిలిచింది. భారత్ తమ భూభాగంలోని కొన్ని ప్రాంతాలను ఆక్రమించిందని తరచూ ఆరోపణలు చేస్తున్న నేపాల్లో తాజాగా ఊహించని వ్యాఖ్యలు వెలువడ్డాయి. నేపాల్ కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారత భూభాగాన్ని వినియోగిస్తోందని ఆ దేశ ప్రధాని బాలెన్ షా చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా పెద్ద దుమారానికి దారితీశాయి. పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగా మారడంతో నేపాల్ ప్రభుత్వం వెంటనే వివరణ ఇచ్చే ప్రయత్నం చేసింది. ఈ ఏడాది ప్రధాని బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత తొలిసారిగా పార్లమెంటులో మాట్లాడిన 35 ఏళ్ల బాలెన్ షా సరిహద్దు వివాదంపై ఆసక్తికర వ్యాఖ్యలు చేశారు.
వివరాలు
స్నేహపూర్వక చర్చల ద్వారా సమస్యకు పరిష్కారం
ప్రధాని పదవిలోకి వచ్చిన తర్వాత తనకు తెలిసిన కొన్ని వాస్తవాలు ప్రజలను ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తాయని చెబుతూ, భారత్ మాత్రమే కాకుండా నేపాల్ కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారత భూభాగాన్ని ఉపయోగిస్తోందని పేర్కొన్నారు. ఇలాంటి అంశాలపై రెండు దేశాలు పరస్పర అవగాహనతో ముందుకు వెళ్లాలని, స్నేహపూర్వక చర్చల ద్వారా సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనాలని సూచించారు. సరిహద్దు అంశాలను స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవడానికి చరిత్రకారులు, సర్వేయర్లు, ఇతర నిపుణుల సహకారం తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని బాలెన్ షా అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ సమస్యను అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కూడా ప్రస్తావించినట్లు ఆయన వెల్లడించారు. అయితే ప్రధాని వ్యాఖ్యలు వెలువడిన వెంటనే నేపాల్ పార్లమెంటులో తీవ్ర గందరగోళం నెలకొంది.
వివరాలు
నేపాల్ ఎన్నడూ భారత భూభాగాన్ని ఆక్రమించిన దాఖలాలు లేవు
దేశ భూభాగానికి సంబంధించిన ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు బాధ్యతాయుతమైన పదవిలో ఉన్న వ్యక్తి చేయడం సరైంది కాదని ప్రతిపక్ష నేపాలి కాంగ్రెస్, నేపాలి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ నాయకులు మండిపడ్డారు. ప్రధాని తన వ్యాఖ్యలకు తగిన ఆధారాలు చూపాలని, లేదంటే వాటిని అధికారిక రికార్డుల నుంచి తొలగించాలని డిమాండ్ చేశారు. మాజీ విదేశాంగ మంత్రి ప్రదీప్ గ్యావలీ కూడా ప్రధాని తన వ్యాఖ్యలపై వివరణ ఇవ్వాలని కోరారు. రాజకీయ నాయకులతో పాటు మాజీ దౌత్యవేత్తలు,సరిహద్దు వ్యవహారాల నిపుణులు కూడా బాలెన్ షా వ్యాఖ్యలను ప్రశ్నించారు. నేపాల్ ఎన్నడూ భారత భూభాగాన్ని ఆక్రమించిన దాఖలాలు లేవని సరిహద్దు నిపుణుడు బుద్ధి నారాయణ్ శ్రేష్ఠ స్పష్టం చేశారు.
వివరాలు
ఇవి ఆక్రమణలు కావని, నో-మ్యాన్స్ ల్యాండ్లో వినియోగమని ప్రభుత్వం వివరణ
కొన్ని ప్రాంతాల్లో సరిహద్దు గుర్తులు స్పష్టంగా లేకపోవడం వల్ల ఇరుదేశాల రైతులు పరస్పరం భూములను వినియోగించే పరిస్థితులు ఉన్నాయని, కానీ దానిని ఆక్రమణగా పరిగణించలేమని ఆయన వివరించారు. వివాదం మరింత పెరగడంతో నేపాల్ విదేశాంగ శాఖ రంగంలోకి దిగింది. ప్రధాని చేసిన వ్యాఖ్యలు అధికారిక భూఆక్రమణలకు సంబంధించినవి కాదని స్పష్టం చేసింది. సరిహద్దు వెంబడి ఉన్న 'నో మ్యాన్స్ ల్యాండ్' ప్రాంతాలు, అలాగే పరస్పర భూ వినియోగం వంటి అంశాలనే ఆయన ఉద్దేశించారని వెల్లడించింది. సరిహద్దు స్తంభాల ఏర్పాటు, నిర్వహణ ప్రాంతాలకు సంబంధించిన అంశాలపై ఇప్పటికే సాంకేతిక బృందాలు పనిచేస్తున్నాయని తెలిపింది.
వివరాలు
2021లో ముదిరిన వివాదం
ఇదిలా ఉండగా, లిపులేఖ్, లింపియాధురా, కాలాపానీ ప్రాంతాలపై భారత్-నేపాల్ మధ్య దశాబ్దాలుగా వివాదం కొనసాగుతోంది. 1816లో కుదిరిన సుగౌలీ ఒప్పందం ప్రకారం ఈ ప్రాంతాలు తమ భూభాగంలో భాగమని నేపాల్ వాదిస్తోంది. అయితే అవి ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర పరిధిలోనే ఉన్నాయని భారత్ స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ వివాదం 2021లో మరింత ముదిరింది. అప్పటి నేపాల్ ప్రభుత్వం లిపులేఖ్, లింపియాధురా, కాలాపానీ ప్రాంతాలను తమ దేశ మ్యాప్లో చేర్చుతూ కొత్త పటాన్ని విడుదల చేసింది.
వివరాలు
మరోసారి చర్చనీయాంశంగా సరిహద్దు వివాదం
దీనిని భారత్ ఏకపక్ష చర్యగా పేర్కొంటూ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. ఇటీవల కైలాస మానససరోవర యాత్ర లిపులేఖ్ మార్గం గుండా నిర్వహించడాన్ని కూడా నేపాల్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ఈ పరిణామాల మధ్య ప్రధాని బాలెన్ షా చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు సరిహద్దు వివాదాన్ని మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మార్చాయి. రెండు దేశాల మధ్య కొనసాగుతున్న భూవివాదంపై భవిష్యత్తులో మరిన్ని చర్చలు జరిగే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.