Matthew VanDyke : భారత వ్యతిరేక కుట్ర కేసు.. అమెరికన్ మాథ్యూ వాన్డైక్ అరెస్ట్.. నేపథ్యం ఏమిటి?
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
భారత భద్రతకు ముప్పు కలిగించేలా విదేశీయులు కుట్ర పన్నిన ఘటన దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపుతోంది. మయన్మార్లోని ఉగ్రవాద గ్రూపులకు శిక్షణ ఇస్తూ, భారత వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు పాల్పడుతున్నారన్న ఆరోపణలపై అమెరికా పౌరుడు మాథ్యూ ఆరోన్ వాన్డైక్ను జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (NIA) అరెస్ట్ చేసింది. ఆయనతో పాటు ఆరుగురు ఉక్రెయిన్ పౌరులను కూడా మార్చి 13న అదుపులోకి తీసుకుంది. పర్యాటక వీసాలపై భారత్లోకి వచ్చి, అక్రమంగా సరిహద్దులు దాటి ఉగ్ర కార్యకలాపాలకు సహకరించడం భద్రతా వర్గాల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
Details
మాథ్యూ వాన్డైక్ ఎవరు?
అమెరికాలోని మేరీల్యాండ్ రాష్ట్రం బాల్టిమోర్కు చెందిన మాథ్యూ వాన్డైక్ సాధారణ వ్యక్తి కాదు. ఆయన ఒక మాజీ సైనికుడు, అంతర్జాతీయ వ్యాపారవేత్త, అలాగే యుద్ధ వార్తాహరుడిగా కూడా పనిచేశారు. 2009లో ఇరాక్లో అమెరికా దళాలతో కలిసి పనిచేస్తూ 'ది బాల్టిమోర్ ఎగ్జామినర్' కోసం రిపోర్టింగ్ చేశారు. లిబియా విప్లవంలో పాల్గొన్నానని, అక్కడ యుద్ధ ఖైదీగా ఉన్నానని కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా 'సన్స్ ఆఫ్ లిబర్టీ ఇంటర్నేషనల్' (SOLI) అనే మిలిటరీ కాంట్రాక్టింగ్ సంస్థను స్థాపించి, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా పోరాడే గుంపులకు శిక్షణ ఇస్తున్నట్లు చెబుతున్నారు.
Details
కేసు వివరాలు ఏమిటి?
వాన్డైక్తో పాటు హుర్బా పెట్రో, స్లైవియాక్ తారాస్, ఇవాన్ సుక్మనోవ్స్కీ, స్టెఫానివ్ మారియన్, హోంచారుక్ మాక్సిమ్, కామిన్స్కీ విక్టర్ అనే ఉక్రెయిన్ పౌరులను కూడా NIA అరెస్ట్ చేసింది. వీరంతా పర్యాటక వీసాలతో భారత్కు వచ్చి, అవసరమైన అనుమతులు (RAP/PAP) లేకుండానే మిజోరం మార్గంగా మయన్మార్లోకి అక్రమంగా ప్రవేశించినట్లు దర్యాప్తులో తేలింది. వీరిపై ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చట్టం (UAPA) సెక్షన్ 18 కింద కేసులు నమోదు చేశారు. ఈ సెక్షన్ కుట్ర, మద్దతు లేదా ఉగ్రవాద చర్యలకు ప్రేరేపణకు సంబంధించినది. మయన్మార్లోని జాతి సాయుధ గ్రూపులకు ఆధునిక డ్రోన్ టెక్నాలజీ, డ్రోన్ ఆపరేషన్స్, జామింగ్ టెక్నాలజీల్లో వీరు శిక్షణ ఇచ్చినట్లు NIA కోర్టుకు తెలిపింది.
Details
భారత్కు ఎందుకు ముప్పు?
మయన్మార్లోని ఈ సాయుధ గ్రూపులు భారత్లో నిషేధిత తిరుగుబాటు సంస్థలకు మద్దతు ఇస్తున్నట్లు సమాచారం. యూరప్ నుంచి భారీగా డ్రోన్లను భారత్ మీదుగా మయన్మార్కు తరలించడంలో కూడా వీరు కీలక పాత్ర పోషించినట్లు అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు. వీరు శిక్షణ ఇస్తున్న గుంపులు భారత వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు సహకరించడం దేశ భద్రతకు ప్రత్యక్ష ముప్పుగా భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఢిల్లీ కోర్టు వీరిని మార్చి 27 వరకు NIA కస్టడీకి పంపింది. ఇంకా ఎనిమిది మంది ఉక్రెయిన్ పౌరుల కోసం అన్వేషణ కొనసాగుతోంది.
Details
అమెరికా, ఉక్రెయిన్ స్పందన
ఈ అరెస్టులపై అమెరికా రాయబార కార్యాలయం స్పందిస్తూ, తమ పౌరుడి పరిస్థితిని పర్యవేక్షిస్తున్నామని తెలిపింది. అయితే గోప్యతా కారణాల వల్ల పూర్తి వివరాలు వెల్లడించలేమని పేర్కొంది. మరోవైపు ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వం తమ పౌరులను వెంటనే విడుదల చేయాలని, వారికి కాన్సులర్ యాక్సెస్ కల్పించాలని భారత విదేశాంగ శాఖను కోరింది.