Ongole at 150: 150 ఏళ్ల ప్రస్థానం.. వంగవోలు నుంచి ఆధునిక నగరంగా ఒంగోలు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
చారిత్రక ఆధారాలను పరిశీలిస్తే.. 'వంగవోలు' పేరు కాలక్రమంలో రూపాంతరం చెంది 'ఒంగోలు'గా మారిందని చెబుతుంటారు. దాదాపు 150 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన ఒంగోలు.. బ్రిటిష్ పాలనలోనే పట్టణంగా గుర్తింపు పొందింది. ఆ తర్వాత ఎన్నో మైలురాళ్లను అధిగమిస్తూ నేడు అభివృద్ధి చెందిన నగరంగా ఎదిగింది. ఒకప్పుడు సుమారు 9 వేల జనాభా ఉన్న ప్రాంతం.. నేడు దాదాపు మూడు లక్షల జనాభాకు చేరుకోవడం నగరం సాధించిన అభివృద్ధికి నిదర్శనం. తొలినాళ్లలో వైద్యం కోసం చిన్న డిస్పెన్సరీ మాత్రమే అందుబాటులో ఉండేది. ప్రస్తుతం వైద్య కళాశాలలు, కార్పొరేట్ ఆసుపత్రులు ప్రజలకు చేరువయ్యాయి. 1880లో అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ బడిని ఏర్పాటు చేసి విద్యకు బాటలు వేసింది.
వివరాలు
కాలానుగుణంగా మార్పులు
ఆ తర్వాత ఒంగోలు క్రమంగా విద్యాకేంద్రంగా ఎదిగింది. ఇక్కడ చదువుకున్న ఎందరో దేశ, విదేశాల్లో వివిధ రంగాల్లో రాణిస్తూ ఒంగోలు ఖ్యాతిని చాటుతున్నారు.
ఆహారపు అలవాట్లు, ఆహార్యం, జీవన విధానం.. ఇలా ప్రతి అంశంలోనూ కాలానుగుణంగా ఎన్నో మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి.
ఈ మార్పులతో ఒంగోలు దినదినాభివృద్ధి చెందుతూ వెలుగొందుతోంది.
నగర 150 ఏళ్ల ఉత్సవాల్లో భాగస్వాములు కావడం పాతతరం వారితో పాటు నేటి యువతరానికీ ఆనందాన్ని కలిగిస్తోంది.
వివరాలు
బ్రిటిషు నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకించి..
స్వాతంత్య్ర ఉద్యమ కాలంలోనూ ఒంగోలు తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంది.
1940లో సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్న ఆచార్య వినోభాబావేను బ్రిటిషు అధికారులు అరెస్టు చేశారు.
దీనిని ఒంగోలు పురపాలక సంఘం తీవ్రంగా ఖండించింది. అత్యవసర సమావేశం ఏర్పాటు చేసి బ్రిటిషు అధికారుల చర్యను వ్యతిరేకిస్తూ తీర్మానం చేసింది.
తద్వారా బ్రిటిషు ప్రభుత్వ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా నిలిచింది.
1892లో ఒంగోలులో ప్రారంభమైన సీవీఎన్ రీడింగ్ రూం కూడా స్వాతంత్య్ర ఉద్యమ సమయంలో కీలక వేదికగా నిలిచింది.
అక్కడ పత్రికలు చదివిన ఎంతోమంది యువకులు స్వాతంత్య్ర ఉద్యమం వైపు ఆకర్షితులై, పోరాటానికి ఉత్తేజం పొందారు.
బ్రిటిషు ఆధ్వర్యంలో కొనసాగుతున్న సర్కారీ బడులను వదిలి జాతీయ విద్యాలయాలను ఏర్పాటు చేయాలని కాంగ్రెస్ పార్టీ పిలుపునిచ్చింది.
వివరాలు
జలసిరికి ఊపిరి..
ఈ పిలుపునకు స్పందించిన ఆంధ్రకేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఒంగోలులోని తన ఇంటినే జాతీయ విద్యాలయంగా మార్చారు.
స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో ఒంగోలుకు చెందిన ఎందరో పాల్గొన్నారు.
దేశ స్వేచ్ఛ కోసం తమ జీవితాలను అర్పించి.. నేటి తరానికి స్వేచ్ఛా వాయువులు అందించడంలో భాగస్వాములయ్యారు.
ఒకప్పుడు ఒంగోలు నగరంలో ఆలయాల వద్ద ఉన్న బావులే తాగునీటికి ప్రధాన ఆధారం.
వేసవికాలంలో గుక్కెడు నీటి కోసం ప్రజలు ఇబ్బందులు పడేవారు. ఈ పరిస్థితిని మార్చేందుకు అప్పటి తహసీల్దారు నెల్లూరి రంగారావు నగరం మధ్యలో చెరువును తవ్వించారు.
దీంతో నగరానికి జలసిరి అందింది. ఆ తర్వాత దామచర్ల ఆంజనేయులు మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో మరో భారీ చెరువుకు రూపకల్పన చేసి నీటి వనరులను మరింత పెంచారు.
వివరాలు
కళలపై అభిమానం..
చెరువులు అందుబాటులోకి రావడంతో భూగర్భ జలాలు మెరుగుపడటంతో పాటు నగరంలో నీటి సమస్యను కొంతవరకు పరిష్కరించేందుకు అవి దోహదపడ్డాయి.
ఒంగోలు పూర్వం నుంచే రంగస్థల నాటకాలకు వేదికగా నిలిచింది.
ఇప్పటికీ వివిధ పరిషత్తుల ఆధ్వర్యంలో నాటక ప్రదర్శనలు కొనసాగుతున్నాయి.
సీవీఎన్ రీడింగ్ రూం కేంద్రంగా వారాంతాల్లో జరిగే కళా ప్రదర్శనలకు నగరవాసులు పెద్ద సంఖ్యలో హాజరవుతున్నారు.
తద్వారా కళలపై తమకున్న అభిమానాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.
వివరాలు
రహదారులకు రూపు..
ప్రస్తుతం విశాలంగా కనిపిస్తున్న ఒంగోలు రహదారులు ఒకప్పుడు చిన్నచిన్న వీధి రహదారులుగానే ఉండేవి.
ఎంపీలుగా మాగుంట సుబ్బరామిరెడ్డి, కరణం బలరాం ఉన్న సమయంలో రహదారుల విస్తరణకు పునాది పడింది.
ఆ తర్వాతి కాలంలో నగరం విస్తరించడంతో శివారు ప్రాంతాల వరకు రహదారులు విస్తరించాయి. దీంతో నగర రూపురేఖల్లోనూ గణనీయమైన మార్పులు వచ్చాయి.
వివరాలు
గ్రానైట్తో మెరిసిన నగరం..
1990 దశకంలో చీమకుర్తిలో గ్రానైట్ తవ్వకాలు ప్రారంభం కావడంతో వ్యాపార లావాదేవీలు ఊపందుకున్నాయి.
ఆ ప్రభావంతో ఒంగోలు కూడా ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందుతూ మెరవడం ప్రారంభించింది.
అనంతరం గుంటూరు నుంచి పొగాకు పరిశ్రమ ఒంగోలు వరకు విస్తరించింది. దీంతో గ్రామీణ ప్రాంతాలకూ ఆర్థికంగా కొంత దన్ను లభించింది.
ఆక్వా రంగం ద్వారా విదేశీ ఎగుమతులు పెరగడం కూడా ప్రాంత ఆర్థికాభివృద్ధికి తోడ్పడింది.
గ్రానైట్, పొగాకు, ఆక్వా రంగాల ద్వారా వ్యాపార కార్యకలాపాలు పెరగడంతో ఒంగోలు ఆర్థికంగా మరింత బలపడింది.
వివరాలు
మేధావుల కర్మాగారం శర్మ కళాశాల..
ఒంగోలు శర్మ కళాశాలలో ఒకప్పుడు సీటు దక్కించుకోవడం ఎంతో కష్టంగా ఉండేది.
ఈ కళాశాలలో మెగాస్టార్ చిరంజీవి కూడా అప్పట్లో రెండేళ్లు చదువుకున్నారు.
ఇక్కడ విద్యాభ్యాసం చేసిన ఎందరో వివిధ రంగాల్లో రాణించారు.
దేశస్థాయిలో గుర్తింపు పొందిన పలువురు తమ విద్యాభ్యాసంతో శర్మ కళాశాల ఖ్యాతిని చాటారు.
వివరాలు
సినిమా గతినే మార్చేసిన ఒంగోలు వాసులు..
సినిమాల్లో మూస ధోరణి కొనసాగుతున్న సమయంలో.. సామాజిక, జీవన సమస్యలను కథాంశాలుగా ఎంచుకుని తెలుగు సినిమా గతినే మార్చిన దర్శకుడు టి.కృష్ణ ఈ ప్రాంతానికి చెందిన వ్యక్తి కావడం ఒంగోలుకు గర్వకారణం.
సమాజంలోని సమస్యలను కథలుగా మలిచి తనదైన శైలిలో సినిమాలను రూపొందించారు.
నటి భానుమతి రామకృష్ణ కూడా బహుముఖ ప్రజ్ఞను చాటిన ప్రముఖ కళాకారిణిగా గుర్తింపు పొందారు.
నటిగా మాత్రమే కాకుండా దర్శకురాలు, రచయిత, గాయనిగా కూడా ఆమె ప్రతిభను ప్రదర్శించారు.
వివరాలు
సినిమా గతినే మార్చేసిన ఒంగోలు వాసులు..
ఆమె శతజయంతి వేడుకలను ఇటీవల ఒంగోలులో నిర్వహించి.. తెలుగు సినిమా, కళారంగానికి ఆమె అందించిన సేవలను స్మరించుకున్నారు.
ఒంగోలు 150 ఏళ్ల ప్రస్థానం అంటే కేవలం ఒక పట్టణం ఎదిగిన కథ మాత్రమే కాదు.
విద్య, వైద్యం, స్వాతంత్య్ర ఉద్యమం, నీటి వనరులు, కళలు, రహదారులు, పరిశ్రమలు, ఆర్థిక రంగం, సినిమా.. ఇలా అనేక రంగాల్లో చోటుచేసుకున్న మార్పుల సమాహారం.
నాటి చిన్న పట్టణం నుంచి నేటి విస్తరిస్తున్న నగరం వరకు సాగిన ఈ ప్రయాణం ఒంగోలు చరిత్రలో ఎన్నో మైలురాళ్లను నిలిపింది.