Supreme Court: ఇద్దరు పిల్లల నిబంధనపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు.. పునఃపరిశీలనకు ఆదేశం
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
ఎన్నికల్లో పోటీ చేయాలంటే ఇద్దరికి మించి పిల్లలు ఉండకూడదనే నిబంధన ప్రస్తుతం ఎంతవరకు సమంజసమని సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నించింది. దేశంలో సంతానోత్పత్తి రేటు గణనీయంగా తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో,ఇద్దరికి మించి సంతానం ఉన్నవారిని స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకుండా అనర్హులుగా ప్రకటించే చట్టాలను మరోసారి పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని అభిప్రాయపడింది. గత రెండు దశాబ్దాల్లో దేశ జనాభా పరిస్థితుల్లో ఎన్నో మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయని బుధవారం విచారణ సందర్భంగా ధర్మాసనం పేర్కొంది. ప్రస్తుతం భారతదేశ మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు (టీఎఫ్‌ఆర్‌) 2.1 అనే ప్రత్యామ్నాయ స్థాయి కంటే దిగువకు చేరిందని గుర్తుచేసింది. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే రాబోయే దశాబ్దాల్లో వృద్ధుల జనాభా పెరిగే అవకాశం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
వివరాలు
మూడో సంతానంతో అనర్హతకు గురైన మాజీ సర్పంచ్‌కు ఊరట
ఈ నేపథ్యంలో ఇద్దరికి మించి పిల్లలున్నవారిని ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకుండా నిషేధించడం ఇప్పటికీ అవసరమా? అని ప్రశ్నించింది.
మహారాష్ట్రలోని కాకోడా గ్రామ పంచాయతీ మాజీ సర్పంచ్‌ మంగళ భీమ్‌రావు దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది.
ఆమెకు మూడో సంతానం జన్మించడంతో ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకుండా అనర్హురాలిగా ప్రకటించారు.
ఈ నిర్ణయాన్ని సవాలు చేస్తూ ఆమె సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఆమె అప్పీల్‌ను అనుమతించిన ధర్మాసనం, అనర్హత నిర్ణయాన్ని రద్దు చేసింది.
ఇదే అంశానికి సంబంధించి 2003లో వెలువడిన జావేద్‌ వర్సెస్‌ హర్యానా రాష్ట్రం కేసు తీర్పును కూడా సుప్రీంకోర్టు పునఃపరిశీలనకు స్వీకరించింది.
వివరాలు
అప్పట్లో జనాభా నియంత్రణ ప్రధాన విధానపరమైన అంశంగా ఉండేది
ఈ కేసును విస్తృత ధర్మాసనానికి నివేదించింది. హర్యానా పంచాయతీరాజ్‌ చట్టం-1994 ప్రకారం ఇద్దరికి మించి పిల్లలున్నవారు పంచాయతీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడానికి అనర్హులని అప్పట్లో ముగ్గురు న్యాయమూర్తులతో కూడిన ధర్మాసనం సమర్థించింది.
2003లో ఆ తీర్పు వెలువడిన సమయంలో దేశంలో ఒక్కో మహిళకు సగటున ముగ్గురు పిల్లలు ఉండేవారని ప్రస్తుత ధర్మాసనం గుర్తుచేసింది.
అప్పట్లో జనాభా నియంత్రణ ప్రధాన విధానపరమైన అంశంగా ఉండేదని పేర్కొంది.
అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారినందున, ఇద్దరు పిల్లల నిబంధన రాజ్యాంగబద్ధంగా కొనసాగాలా? లేదా? అన్నది విస్తృత ధర్మాసనం నిర్ణయించనుంది.
అయితే, ఇద్దరు పిల్లల నిబంధనను దేశవ్యాప్తంగా రద్దు చేసినట్లు సుప్రీంకోర్టు ప్రకటించలేదు. ఈ నిబంధన రాజ్యాంగబద్ధతపై పునఃపరిశీలన మాత్రమే చేపట్టింది.