Ashoke Sen: హాకింగ్‌, హిగ్స్‌ వంటి దిగ్గజాలకు దక్కిన పతకం.. తొలిసారి భారతీయుడికి!
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
భారతీయ శాస్త్రవేత్త అశోక్‌ సేన్‌కు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అరుదైన గుర్తింపు లభించింది. భౌతిక శాస్త్రంలో విశేష పరిశోధనలు చేసిన శాస్త్రవేత్తలకు అందించే ప్రతిష్ఠాత్మక ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ పతకం-2026 ఆయనకు దక్కింది. ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న తొలి భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్తగా అశోక్‌ సేన్‌ చరిత్ర సృష్టించారు. స్ట్రింగ్‌ థియరీ, కృష్ణబిలాల ఎంట్రోపీ, స్ట్రింగ్‌ ఫీల్డ్‌ థియరీ వంటి అంశాలపై ఆయన చేసిన పరిశోధనలకు ఈ గౌరవం లభించింది. బెంగళూరులోని ఇంటర్నేషనల్‌ సెంటర్‌ ఫర్‌ థియరెటికల్‌ సైన్సెస్‌ (ఐసీటీఎస్‌) ఈ విషయాన్ని వెల్లడించింది.
వివరాలు
విశ్వ రహస్యాలను ఛేదించే పరిశోధనలు
ఆధునిక సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రంలో అశోక్‌ సేన్‌ కీలకమైన పరిశోధనలు చేశారు.
ముఖ్యంగా స్ట్రింగ్‌ థియరీలో ఆయన చేసిన కృషికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు ఉంది.
విశ్వంలోని ప్రాథమిక కణాలు, వాటి మధ్య పనిచేసే బలాల స్వభావాన్ని వివరించేందుకు ప్రయత్నించే సిద్ధాంతాల్లో స్ట్రింగ్‌ థియరీ ముఖ్యమైనది.
గురుత్వాకర్షణను క్వాంటం భౌతిక శాస్త్రంతో అనుసంధానించే పరిశోధనల్లోనూ ఈ సిద్ధాంతానికి ప్రాధాన్యం ఉంది.
స్ట్రింగ్‌ థియరీలోని ఎస్‌-డ్యువాలిటీ, కృష్ణబిలాల ఎంట్రోపీని కచ్చితంగా లెక్కించే విధానాలు, స్ట్రింగ్‌ ఫీల్డ్‌ థియరీ వంటి అంశాలపై అశోక్‌ సేన్‌ చేసిన పరిశోధనలు ఈ రంగం అభివృద్ధికి తోడ్పడ్డాయి.
ఆయన అధ్యయనాలు ఆధునిక సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రంలో కీలకమైన ప్రభావాన్ని చూపించాయి.
వివరాలు
కోల్‌కతాలో విద్యాభ్యాసం.. బెంగళూరులో పరిశోధనలు
అశోక్‌ సేన్‌ కోల్‌కతాలోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకున్నారు.
ప్రస్తుతం బెంగళూరులో ఉన్న ఇంటర్నేషనల్‌ సెంటర్‌ ఫర్‌ థియరెటికల్‌ సైన్సెస్‌లో ఇన్ఫోసిస్‌-మాధవ ఛైర్‌ ప్రొఫెసర్‌గా సేవలందిస్తున్నారు.
శాస్త్ర పరిశోధనల్లో ఆయన చేసిన కృషికి గతంలోనూ అనేక ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారాలు లభించాయి.
2001లో పద్మశ్రీ, 2013లో పద్మభూషణ్‌ అవార్డులను అందుకున్నారు.
2012లో ఫండమెంటల్‌ ఫిజిక్స్‌లో బ్రేక్‌త్రూ ప్రైజ్‌, 2014లో డిరాక్‌ పతకాన్ని పొందారు. 1998లో రాయల్‌ సొసైటీ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు.
తాజాగా ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ పతకం ఆయన పరిశోధనలకు మరో అంతర్జాతీయ గుర్తింపుగా నిలిచింది.
వివరాలు
హాకింగ్‌, హిగ్స్‌ వంటి ప్రముఖులకు దక్కిన పురస్కారం
ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ పతకాన్ని 1988లో ప్రారంభించారు. స్వీడన్‌లోని స్టాక్‌హోమ్‌ విశ్వవిద్యాలయం, రాయల్‌ స్వీడిష్‌ అకాడమీ ఆఫ్‌ సైన్సెస్‌ భౌతిక శాస్త్ర నోబెల్‌ కమిటీ సంయుక్తంగా ఏటా ఈ పురస్కారాన్ని అందిస్తాయి.
ప్రముఖ స్వీడిష్‌ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ పేరుతో ఈ పతకాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
గతంలో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలు స్టీఫెన్‌ హాకింగ్‌, పీటర్‌ హిగ్స్‌, చెన్‌-నింగ్‌ యాంగ్‌,స్టీవెన్‌ వైన్‌బర్గ్‌, హాన్స్‌ బెతె ఈ పతకాన్ని అందుకున్నారు.
వివరాలు
హాకింగ్‌, హిగ్స్‌ వంటి ప్రముఖులకు దక్కిన పురస్కారం
ఇప్పుడు ఈ జాబితాలో అశోక్‌ సేన్‌ కూడా చేరారు.
2026 అక్టోబరు 22న స్టాక్‌హోమ్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆయన 'గ్రావిటీ ఫ్రమ్‌ స్ట్రింగ్స్‌ అండ్‌ స్ట్రింగ్స్‌ ఫ్రమ్‌ గ్రావిటీ' అనే అంశంపై ఆస్కార్‌ క్లెయిన్‌ స్మారక ఉపన్యాసం ఇచ్చారు.
ప్రతిష్ఠాత్మక పతకం అందుకోవడంతో పాటు ఈ ఉపన్యాసం ఇవ్వడం ఆయన పరిశోధనలకు దక్కిన మరో ముఖ్యమైన గుర్తింపుగా నిలిచింది.