NGRI: భారత భూఫలకంలో మార్పులు.. ఎన్జీఆర్ఐ అధ్యయనంలో కీలక విషయాలు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
దేశంలో భూకంపాల ప్రమాదాన్ని మరింత ఖచ్చితంగా అంచనా వేయాలనే లక్ష్యంతో భారత భూఫలకాల (టెక్టానిక్ ప్లేట్లు) కదలికలు, వాటిపై ఏర్పడుతున్న ఒత్తిడి, అలాగే కాలక్రమేణా సంభవిస్తున్న నిర్మాణాత్మక మార్పులను హైదరాబాద్లోని జాతీయ భూభౌతిక పరిశోధన సంస్థ (ఎన్జీఆర్ఐ) శాస్త్రవేత్తలు విస్తృతంగా పరిశీలించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏర్పాటు చేసిన 1,600కు పైగా గ్లోబల్ నావిగేషన్ శాటిలైట్ సిస్టమ్ (జీఎన్ఎస్ఎస్) కేంద్రాల నుంచి సేకరించిన సమాచారాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని ఈ అధ్యయనం నిర్వహించారు.
వివరాలు
ప్రమాదాల శాతం తక్కువే..
పరిశోధనలో భారత భూఫలకం బయటకు ఒకే భాగంలా కనిపించినప్పటికీ, దాని అంతర్భాగంలో స్వల్ప స్థాయిలో నిర్మాణాత్మక మార్పులు కొనసాగుతున్నట్లు గుర్తించారు. భూమి అంతర్గత పొరల్లోని టెక్టానిక్ ఫలకాల పరస్పర కదలికలు, అవి ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొనడం, అలాగే పగుళ్ల ప్రాంతాల్లో ఒత్తిడి పేరుకుపోవడం వంటి భౌగోళిక ప్రక్రియలే భూకంపాలకు ప్రధాన కారణమని శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. భారత భూఫలకంలోని దక్షిణ ప్రాంతం అత్యంత స్థిరంగా ఉందని ఈ అధ్యయనం వెల్లడించింది. అక్కడ భూఫలకాల కదలికలు సంవత్సరానికి ఒక మిల్లీమీటర్ కంటే తక్కువగా నమోదవుతున్నందున ప్రస్తుతం భూకంపాల పరంగా గణనీయమైన ప్రమాదం లేదని వారు పేర్కొన్నారు. అయితే ఉత్తర భారతదేశంలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉందని గుర్తించారు.
వివరాలు
గుజరాత్లో తరచూ భూకంపాలకు కారణం..
ముఖ్యంగా హిమాలయ ప్రాంతం, ఇండో-మయన్మార్ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో భూఫలకాల కదలికలు సంవత్సరానికి 15 నుంచి 20 మిల్లీమీటర్ల వరకు నమోదవుతున్నాయని, ఈ ప్రాంతాల్లో ఒత్తిడి రేటు కూడా అధికంగా ఉన్నట్లు వెల్లడించారు. వాయువ్య భారతదేశంలోని రాజ్పుతానా బ్లాక్ ప్రాంతంలో భూగర్భ ఒత్తిడి స్థాయి అధికంగా ఉన్నట్లు పరిశోధనలో తేలింది. ముఖ్యంగా కచ్ ప్రాంతంలోని పురాతన భౌగోళిక పగుళ్లు (ఫాల్ట్స్) వద్ద ఒత్తిడి తీవ్రంగా పేరుకుపోవడం వల్ల గుజరాత్ పరిసర ప్రాంతాల్లో తరచూ భూకంపాలు సంభవిస్తున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.
వివరాలు
భూగర్భజలాల తగ్గుదలతో భూమి పైకి లేస్తున్న ప్రాంతాలు..
ఢిల్లీ, హరియాణా, పంజాబ్ ప్రాంతాల్లో భూగర్భజలాలను అధిక స్థాయిలో వినియోగించడం వల్ల అక్కడి భూభాగంలో మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయని ఉపగ్రహ అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి. నాసాకు చెందిన గ్రేస్ ఉపగ్రహాలు సేకరించిన సమాచారం ప్రకారం వాయువ్య భారతదేశంలో భూగర్భజలాలు వేగంగా తగ్గుతున్నాయి. ఈ పరిణామం కారణంగా ఆ ప్రాంత భూభాగం కొంత మేర పైకి లేస్తున్నట్లు పరిశోధకులు వివరించారు.
వివరాలు
ఇండో-గంగా మైదానాలపై నీటి భారం ప్రభావం..
వర్షాకాలం ముగిసిన అనంతరం భారీ పరిమాణంలో నీటి భారం ఇండో-గంగా మైదానాలు, మధ్య, తూర్పు భారతదేశ ప్రాంతాల్లో కేంద్రీకృతమవుతున్నట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. ఈ అధిక నీటి ద్రవ్యరాశి కారణంగా ఆయా ప్రాంతాల భూభాగం అదనపు ఒత్తిడికి గురవుతూ, కాలానుగుణంగా భూకదలికలపై ప్రభావం చూపుతోందని అధ్యయనం వెల్లడించింది. ఈ పరిశోధనను రాజేవర్, గహ్లోత్, కృష్ణన్, పురోహిత్ రాయ్, ఛటర్జీ, మొహంతి, ఆర్. యాదవ్, ఎస్.కే. మోండల్, అజీషా, ఎం.ఎస్. నాయుడు, వి.ఆర్. రావు తదితర శాస్త్రవేత్తల బృందం నిర్వహించింది. వారి పరిశోధన ఫలితాలు జియోఫిజికల్ రీసెర్చ్ జర్నల్లో ప్రచురితమయ్యాయి.