PSLV: వరుసగా రెండు వైఫల్యాలను చవిచూసిన పీఎస్ఎల్వీ మిషన్
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (పీఎస్ఎల్వీ)ను భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ 1993లో సేవల్లోకి తీసుకొచ్చింది. అప్పటి నుంచి ఈ రాకెట్తో చేపట్టిన ప్రయోగాల్లో 50కి పైగా విజయవంతమయ్యాయి. నేవిగేషన్, భూపరిశీలన ఉపగ్రహాలతో పాటు చంద్రయాన్-1, మంగళయాన్ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక వ్యోమనౌకలను కూడా ఇదే వాహకనౌక కక్ష్యలోకి చేర్చింది. భారీ సంఖ్యలో విదేశీ ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలో స్థాపించి భారత్కు అంతర్జాతీయంగా పేరు తెచ్చింది. 2017లో ఒక్కసారిగా 104 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించింది. తాజా ప్రయోగంతో కలుపుకొని ఇప్పటివరకు పీఎస్ఎల్వీని మొత్తం 64సార్లు ప్రయోగించగా, అందులో నాలుగుసార్లు మాత్రమే ఇది విఫలమైంది.
వివరాలు
వరుసగా రెండు ఎదురుదెబ్బలు
2025 మే 18న పీఎస్ఎల్వీ-సి61 ద్వారా ప్రయోగించిన ఈవోఎస్-09 నిఘా ఉపగ్రహం కక్ష్యలోకి చేరకుండానే విఫలమైంది. ఆ ఘటన మరవకముందే ఇప్పుడు పీఎస్ఎల్వీ-సి62 ప్రయోగం కూడా ఆశించిన ఫలితాన్ని ఇవ్వలేదు. దీంతో కేవలం ఎనిమిది నెలల వ్యవధిలోనే వరుసగా రెండు వైఫల్యాలు నమోదయ్యాయి. ఈ రెండు సందర్భాల్లోనూ రాకెట్ మూడో దశలోనే సమస్య తలెత్తడం విశేషం. ఈ లోపం డిజైన్కు సంబంధించినదా, తయారీ ప్రక్రియలో తలెత్తిందా, లేక నాణ్యత నియంత్రణలో పొరపాటా అనే విషయాలను నిపుణులు సవివరంగా పరిశీలించాల్సి ఉంది.
వివరాలు
పీడనం తగ్గి నియంత్రణ తప్పిన రాకెట్
పీఎస్ఎల్వీ నాలుగు దశలతో రూపొందించిన వాహకనౌక. ఇందులో రెండు ఘన ఇంధన దశలు, రెండు ద్రవ ఇంధన దశలు ఉంటాయి. తాజా ప్రయోగంలో మూడో దశ వరకు రాకెట్ పనితీరు సాధారణంగానే సాగింది. అయితే ఆ దశ ముగింపు దశకు చేరుకుంటున్న సమయంలో సమస్య మొదలైంది. వాహకనౌక దారి తప్పుతున్నట్లు టెలీమెట్రీ స్క్రీన్లలో స్పష్టంగా కనిపించింది. కొద్దిసేపటికే రాకెట్ పూర్తిగా నియంత్రణ కోల్పోయి, అనూహ్యంగా గిరగిరా తిరుగుతూ బొంగరంలా ప్రవర్తించింది. శూన్యంలో గంటకు సుమారు 8 వేల కిలోమీటర్ల వేగంతో దూసుకెళ్లే సమయంలో చిన్న ఊగిసలాట కూడా పెద్ద ప్రమాదానికి దారి తీస్తుంది. పీఎస్ఎల్వీ-సి62లో ఇదే పరిస్థితి తలెత్తినట్లు తెలుస్తోంది.
వివరాలు
పీడనం తగ్గి నియంత్రణ తప్పిన రాకెట్
నాజిల్ జాయింట్ వద్ద ఒకవైపు నుంచి గ్యాస్ లీక్ కావడం వల్ల రాకెట్ తిప్పబడినట్లు ప్రాథమికంగా అంచనా వేస్తున్నారు. దీని ప్రభావంతో ఘన ఇంధన మోటార్ చాంబర్లో పీడనం గణనీయంగా పడిపోయింది. ఫలితంగా ముందుకు దూసుకెళ్లేందుకు అవసరమైన శక్తి అందక, ఉపగ్రహాలను నిర్దేశిత కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది. గత ఏడాది పీఎస్ఎల్వీ-సి61 విఫలమైన సందర్భంలో కూడా ఇదే రకమైన పీడన సమస్య కారణంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు.
వివరాలు
నిఘా సామర్థ్యానికి ఎదురుదెబ్బ
ఈ తాజా వైఫల్యంతో అత్యాధునిక అన్వేష నిఘా ఉపగ్రహాన్ని కోల్పోవడం దేశ రక్షణ వ్యవస్థకు గణనీయమైన నష్టం. ఇది హైపర్స్పెక్ట్రల్ నిఘా సామర్థ్యం కలిగిన ఉపగ్రహం. సాధారణ ఆప్టికల్ ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహాలకు అందని సూక్ష్మ వివరాలను కూడా ఇది గుర్తించే శక్తి కలిగి ఉంది. భూ ఉపరితలంపై సూర్యకాంతి పడినప్పుడు నేల, నీరు, లోహాలు, చెట్లు, కాంక్రీట్ నిర్మాణాలు వంటి విభిన్న వస్తువులు భిన్న తరంగదైర్ఘ్యాల్లో కాంతిని ప్రతిఫలిస్తాయి. అన్వేష ఉపగ్రహంలో అమర్చిన హైపర్స్పెక్ట్రల్ సెన్సర్ ఈ ప్రతిఫలనలను సేకరించి, వాటిని విశ్లేషించి ఏ పదార్థం ఏమిటో గుర్తిస్తుంది.
వివరాలు
నిఘా సామర్థ్యానికి ఎదురుదెబ్బ
జాతీయ భద్రత, సరిహద్దుల పర్యవేక్షణ, వ్యూహాత్మక మ్యాపింగ్ వంటి కీలక అవసరాలకు ఇది ఉపయోగపడాల్సి ఉంది. కృత్రిమ ఆకులతో చేసిన కమోఫ్లాజ్ తెరల వెనుక దాచిన శత్రు ట్యాంకులు, ఆయుధ వ్యవస్థలను కూడా గుర్తించే సామర్థ్యం దీనికి ఉంది. అంతేకాదు, నీటి నాణ్యత, నేల స్వభావం, పంటల ఆరోగ్యం, పట్టణ ప్రణాళిక వంటి పౌర అవసరాలకు కూడా ఇది విశ్లేషణ అందించాల్సి ఉంది.
వివరాలు
అంకుర పరిశ్రమలకు ఎదురుదెబ్బ
పీఎస్ఎల్వీ-సి62లో విశ్వవిద్యాలయాలు, స్టార్టప్లకు చెందిన క్యూబ్శాట్లు, చిన్న ఉపగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి. కమ్యూనికేషన్, ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ (ఐవోటీ), భూపరిశీలన, కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) ప్రాసెసింగ్, రేడియేషన్ డేటా సేకరణ, అంతరిక్షంలోనే ఉపగ్రహాలకు ఇంధనం నింపే ప్రయోగాల కోసం వీటిని వినియోగించాల్సి ఉంది. అయితే ప్రయోగం విఫలమవడంతో ఈ ఉపగ్రహాలన్నీ కొంతకాలానికి భూ వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించి, తారాజువ్వల్లా మండిపోయే అవకాశం ఉంది.