Blue Sparrow missile: 'స్పేస్ నుంచి దాడి చేసే క్షిపణి' బ్లూ స్పారో అంటే ఏమిటి? ఖమేనీ హత్యలో ఎలా ఉపయోగించారు?
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
అలీ ఖమేనీ లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ చేసిన దాడిలో ఉపయోగించినట్లు చెబుతున్న 'Blue Sparrow missile' ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ క్షిపణి ఎలా పనిచేస్తుంది? దాన్ని అడ్డుకోవడం ఎందుకు అంత కష్టం? అనే ప్రశ్నలు అంతర్జాతీయంగా చర్చకు దారి తీస్తున్నాయి.
Details
బ్లూ స్పారో మిస్సైల్ అంటే ఏమిటి?
బ్లూ స్పారో అనేది గాల్లో నుంచి ప్రయోగించే బాలిస్టిక్ క్షిపణి. ఇది మూడు మిస్సైళ్ల కుటుంబంలో భాగం. వాటిలో బ్లాక్ స్పారో క్షిపణి, సిల్వర్ స్పారో క్షిపణి కూడా ఉన్నాయి. బాలిస్టిక్ క్షిపణులు రాకెట్ శక్తితో పైకి వేగంగా ఎగసి, తర్వాత ఇంజిన్ ఆగిన తర్వాత గురుత్వాకర్షణ శక్తి కారణంగా లక్ష్యంపై పడతాయి. ఆకాశంలోకి బంతిని ఎత్తుగా విసిరితే అది తిరిగి కింద పడినట్లే ఇవి పనిచేస్తాయి. ఈ స్పారో క్షిపణులు అసలు యుద్ధానికి కాకుండా పరీక్షల కోసం తయారు చేశారు. బాణం క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ అనే ఇజ్రాయెల్ రక్షణ వ్యవస్థను పరీక్షించడానికి ఇవి లక్ష్య క్షిపణులుగా ఉపయోగిస్తారు.
Details
దాని బరువు 1900 కిలోల బరువు
అంటే ఇవి నిజమైన శత్రు క్షిపణిలా నటించి, యారో వ్యవస్థ వాటిని ఎలా ధ్వంసం చేస్తుందో పరీక్షించడానికి ఉపయోగపడతాయి. ఈ మిస్సైల్ను రాఫెల్ అడ్వాన్స్డ్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ అభివృద్ధి చేసింది. అధికారిక సమాచారం ప్రకారం బ్లూ స్పారో పొడవు సుమారు 6.51 మీటర్లు, బరువు 1,900 కిలోల వరకు ఉంటుంది. ఇది సింగిల్ స్టేజ్ సాలిడ్ రాకెట్ ఇంధనంతో పనిచేస్తుంది. దీనిలో డ్యుయల్ నావిగేషన్ సిస్టమ్ ఉంటుంది. అంటే జీపీఎస్తో పాటు INS (Inertial Navigation System) కూడా ఉంటుంది. INS అనేది బయటి సిగ్నల్ అవసరం లేకుండా క్షిపణి కదలికలను నిరంతరం ట్రాక్ చేసే అంతర్గత వ్యవస్థ.
Details
బ్లూ స్పారో ఎలా ప్రయాణిస్తుంది?
ఈ క్షిపణి యుద్ధాల్లో ఉపయోగించే ఇరాన్ క్షిపణుల తరహాలోనే ప్రయాణిస్తుంది. ఉదాహరణకు షహాబ్ క్షిపణి, SCUD క్షిపణి లాంటి బాలిస్టిక్ క్షిపణుల మాదిరిగా పనిచేస్తుంది. ఇది సాధారణంగా ఒక ఫైటర్ జెట్ నుంచి ఎత్తైన ఎత్తులో విడుదల చేస్తారు. తర్వాత క్షిపణి వేగంగా పైకి ఎగసి వాతావరణ అంచు వరకు చేరుతుంది. కొద్దిసేపటి తర్వాత ముందు భాగం విడిపోయి లక్ష్యంపై దాదాపు నిలువుగా కిందికి పడుతుంది. ఈ భాగాన్ని 'రీ-ఎంట్రీ వాహనం' అంటారు. ఇందులో ఉన్న చిన్న త్రస్టర్లు దిశను నియంత్రిస్తూ లక్ష్యంపై కచ్చితంగా దూసుకెళ్లేలా చేస్తాయి. ఈ నిలువు దిశలో పడే లక్షణమే దీనిని అడ్డుకోవడం చాలా కష్టంగా మారుస్తుంది.
Details
ఇజ్రాయెల్ - ఇరాన్ ఘర్షణలో ఎలా ఉపయోగించారు?
సాధారణంగా ఎయిర్ డిఫెన్స్ వ్యవస్థలు అంచు దిశ నుంచి వచ్చే క్షిపణులను గుర్తించడానికి రూపొందించారు. కానీ పై నుంచి సౌండ్ వేగానికి ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువ వేగంతో దూసుకొచ్చే క్షిపణిని గుర్తించే సమయానికి స్పందించడానికి చాలా తక్కువ సమయం మాత్రమే ఉంటుంది. 2026 ఫిబ్రవరి 28 ఉదయం టెహ్రాన్లో భారీ పేలుళ్లు చోటు చేసుకున్నాయి. నగరంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో పొగ మేఘాలు కనిపించాయి. ఈ దాడిని ముందస్తు చర్యగా చేపట్టినట్లు ఇజ్రాయెల్ ప్రకటించింది. ఈ ఆపరేషన్కు 'ఆపరేషన్ రోరింగ్ లయన్' అనే పేరు పెట్టింది. మరోవైపు యూఎస్ దీనిని 'ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ'గా పేర్కొంది.
Details
మార్చి 1న అధికారిక ధ్రువీకరణ
ఒక ఇజ్రాయెల్ అధికారి తెలిపిన సమాచారం ప్రకారం ఖమేనీ మృతదేహం టెహ్రాన్ మధ్య ప్రాంతంలోని ఆయన నివాసంలో కనుగొన్నట్లు రాయిటర్స్ తెలిపింది. 2026 మార్చి 1న ఆయన మరణాన్ని అధికారికంగా ధృవీకరించారు. దీంతో ఇరాన్ ప్రభుత్వం 40 రోజుల జాతీయ దుఃఖాన్ని ప్రకటించింది. 1989 నుంచి ఖమేనీ ఇరాన్ ప్రభుత్వ వ్యవస్థ, సైన్యం, న్యాయవ్యవస్థలపై సంపూర్ణ అధికారంతో పాలన సాగించారు. బ్లూ స్పారో మొదట పరీక్షల కోసం మాత్రమే రూపొందించబడిన క్షిపణి. అయితే అదే సాంకేతికతను ఆధారంగా తీసుకుని రాఫెల్ సంస్థ మరింత శక్తివంతమైన యుద్ధ క్షిపణిని రూపొందించింది. అది రాక్స్ క్షిపణి.
Details
బ్లూ స్పారో నుంచి పుట్టిన మరో ప్రమాదకర క్షిపణి
రాక్స్ క్షిపణి సురక్షిత దూరం నుంచి ప్రయోగించినా లక్ష్యాన్ని అత్యంత కచ్చితత్వంతో తాకగలదు. GPS సిగ్నల్స్ను శత్రువులు అడ్డుకునే పరిస్థితుల్లో కూడా ఇది తన లక్ష్యాన్ని చేరుకోగలదు. ఇది భూమిపై ఉన్న లక్ష్యాలకే కాకుండా భూగర్భంలో ఉన్న లక్ష్యాలపై కూడా దాడి చేయగలదు. ఎలాంటి వాతావరణ పరిస్థితుల్లోనైనా, పగలు - రాత్రి తేడా లేకుండా పనిచేస్తుంది. ఈ క్షిపణిలో గరిష్టంగా 500 కిలోల వార్హెడ్ ఉంటుంది. లక్ష్యానికి కేవలం 3 మీటర్ల పరిధిలోనే పడేంత కచ్చితత్వం దీనికి ఉంది. అంటే సాధారణ కార్ వెడల్పు అంత దూరంలోనే లక్ష్యాన్ని తాకగలదు. బ్లూ స్పారో ఒక నమూనా అయితే రాక్స్ పూర్తి స్థాయి యుద్ధ క్షిపణిగా రూపుదిద్దుకుంది.