US Jets : అమెరికా యుద్ధ విమానాలపై ఇరాన్ దెబ్బ.. ఎలా సాధ్యమవుతుందో తెలుసా?
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
ఇరాన్ గగనతలంలో అమెరికాకు చెందిన విమానాలు స్వేచ్ఛగా విహరించగలరని భావించిన అమెరికా ఆలోచనకు గట్టి షాక్ తగిలింది. గత 24 గంటల్లో ఇరాన్ చేసిన దాడుల్లో రెండు యుద్ధ విమానాలు, అలాగే గాలింపు చార్జ్లో ఉన్న రెండు బ్లాక్ హాక్ హెలికాప్టర్లు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ సంఘటన అంతర్జాతీయంగా సంచలనాన్ని సృష్టిస్తోంది. అసలు, ఇరాన్ సైనిక శక్తి అమెరికాతో సమానమని చెప్పలేము, కానీ "టెహ్రాన్ గగనతలపై పూర్తి నియంత్రణ" అని ప్రకటించిన అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు ఈ దాడితో పసలేదని స్పష్టమైంది. శుక్రవారం జరిగిన పరిణామాలు ట్రంప్ యంత్రాంగాన్ని ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడ్డట్టే చేశారు.
వివరాలు
ఇరాన్ 'అసిమెట్రిక్' వ్యూహం
పాతబడిన గగనతల రక్షణ వ్యవస్థ ఉన్న ఇరాన్, ఎలా కంటే అత్యాధునిక అమెరికా యుద్ధ విమానాలను కూల్చగలిగిందో ఆ ప్రశ్న ఇప్పుడు ప్రపంచం ముందు ఉంది. అమెరికా ఊహించని విధానాల్లో దెబ్బకొట్టడం - అసిమెట్రిక్ వార్ఫేర్ - ఇరాన్ యొక్క వ్యూహానికి సాక్ష్యం. యుద్ధం రెండో నెలలోకి ప్రవేశించినప్పటికీ, ఇరాన్ వేస్తున్న గూగ్లీలను అమెరికా సమర్థవంతంగా అడ్డుకోలేకపోతోంది. శుక్రవారం అమెరికాకు చెందిన ఎఫ్-15E స్ట్రైక్ ఈగిల్ విమానాన్ని కూల్చిన తర్వాత, ఇరాన్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC)తమ వద్ద ఉన్న కొత్త, అత్యాధునిక రక్షణ వ్యవస్థ కారణమని ప్రకటించింది. వెంటనే కూలిన విమాన సిబ్బంది కోసం గాలిస్తున్న రెండు బ్లాక్ హాక్ హెలికాప్టర్లను కూడా దెబ్బతీశారు, అయితే అవి తప్పించుకుని సరిహద్దు దాటగలిగాయి.
వివరాలు
గత 20 సంవత్సరాల్లో మొదటిసారి
గత 20 సంవత్సరాల్లో శత్రు దాడుల్లో అమెరికా యుద్ధ జెట్లు ఇంత తీవ్రంగా కూలినది ఇదే మొదటి సారి. చివరిసారిగా ఇలాంటి ఘటన 2003 ఇరాక్ యుద్ధంలో జరిగింది. మార్చి 24న ట్రంప్ చేసిన "మేము టెహ్రాన్ పై, దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలపై విమానాలను తిప్పుతున్నాం; వారు ఏమీ చేయలేరనే వ్యాఖ్యలకు వారం తిరగకుండా ఇరాన్ సమాధానం తెలిపింది. అదే సమయంలో, కువైట్ మీదుగా ఎగురుతున్న ఏ-10 వార్హాగ్ కూడా కుప్పకూలింది.
వివరాలు
అమెరికా విమానాలను ఇరాన్ ఎలా కూల్చింది?
ఇరాన్ ఈ దాడులకు ఉపయోగించిన ఆయుధాన్ని వెల్లడించలేదు. కానీ రక్షణ రంగ నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం, 'మజిద్' ఇన్ఫ్రారెడ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ లేదా భుజంపై ఉంచే క్షిపణులు ప్రధాన కారణంగా ఉన్నాయి. ఇవి రాడార్లకు దొరకవు. తక్కువ ఎత్తులో ప్రయాణిస్తున్న విమానాలను వీటి ద్వారా సులభంగా ఛేదించవచ్చు. మార్చి 19న అమెరికా అత్యంత ఆధునిక స్టెల్త్ ఫైటర్ ఎఫ్-35ను దెబ్బతీసినది కూడా ఈ మజిద్ వ్యవస్థే అని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
వివరాలు
'మజిద్' క్షిపణి వ్యవస్థ ప్రత్యేకతలు
రాడార్ నిర్భరత: రాడార్ సిగ్నల్స్ విడుదల చేయదు; విమానం నుండి వచ్చే ఇన్ఫ్రారెడ్ వేడి ద్వారా లక్ష్యాన్ని గుర్తిస్తుంది. పరిధి: 8 కిలోమీటర్ల దూరం, 6 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో లక్ష్యాన్ని ఛేదించగలదు. గుర్తింపు సామర్థ్యం: ఇన్ఫ్రారెడ్ సెన్సార్ల ద్వారా 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో లక్ష్యాన్ని పసిగట్టగలదు; కాషెఫ్-99 సిస్టమ్తో కలిపితే 30 కిలోమీటర్ల వరకు. ఎఫ్-35 బలహీనత: ఇంజిన్ నుండి వెలువడే అధిక వేడి ఈ వ్యవస్థకు సులభంగా గుర్తింపు ఇస్తుంది.
వివరాలు
వ్యూహం: 'షూట్ అండ్ స్కూట్'
ఇజ్రాయెల్తో జరిగిన చిన్న యుద్ధం తర్వాత ఇరాన్ వ్యూహాన్ని మార్చింది. స్థిరమైన క్షిపణి కేంద్రాల బదులు, మొబైల్ లాంచర్లపై దృష్టి పెట్టింది. అండర్గ్రౌండ్ మిస్సైల్ సిటీస్: పర్వతాల లోపల, భూగర్భ సొరంగాల్లో క్షిపణులు దాచబడ్డాయి. మొబైల్ లాంచర్లు ఒకచోట నుంచి ప్రయోగించి, వెంటనే వేరే చోటకు తరలించగలవు ("షూట్ అండ్ స్కూట్"). రష్యా, చైనా సహకారం రష్యా నుంచి 'వెర్బా' క్షిపణులు, చైనా నుంచి HQ-9B లాంగ్ రేంజ్ మిస్సైల్ సిస్టమ్లు సేకరించినట్లు సమాచారం.