Israel Elections: ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికలు.. నెతన్యాహూకు సవాల్‌.. కీలకంగా మారిన అరబ్‌ ఓటర్లు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్‌లో పార్లమెంటరీ ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి. 2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్‌ జరిపిన దాడి తర్వాత తొలిసారిగా నిర్వహిస్తున్న ఈ ఎన్నికలు ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు రాజకీయ భవిష్యత్తుకు కీలకంగా మారాయి. మరోవైపు మాజీ సైనికాధిపతి గదీ ఐసెన్‌కోట్‌ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష కూటమి ఆయనకు గట్టి పోటీ ఇస్తోంది. మొత్తం 120 స్థానాలున్న పార్లమెంటు (క్నెసెట్‌) కోసం దాదాపు 38 పార్టీలు బరిలో నిలిచాయి. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన 61 స్థానాలను ఏ కూటమి సాధిస్తుందనే దానిపై ఆసక్తి నెలకొంది. ఎన్నికల్లో ప్రధాన పోటీ నెతన్యాహూ నేతృత్వంలోని రైట్‌వింగ్‌, మతపరమైన పార్టీల కూటమికి, ప్రతిపక్ష శిబిరానికి మధ్య కొనసాగుతోంది.
వివరాలు
నెతన్యాహూకు సవాల్‌.. ఎన్నికల్లో కీలకంగా మారిన భద్రత, గాజా యుద్ధం
మాజీ సైనికాధిపతి గదీ ఐసెన్‌కోట్‌ తన యాషర్‌ పార్టీతో ప్రతిపక్షానికి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.
మాజీ ప్రధాని నఫ్తాలీ బెనెట్‌, యాయిర్‌ లాపిడ్‌ నేతృత్వంలోని కూటమితో పాటు అవిగ్డోర్‌ లీబర్‌మన్‌, యాయిర్‌ గోలన్‌ నేతృత్వంలోని పార్టీలు కూడా ప్రతిపక్ష శిబిరంలో కీలకంగా ఉన్నాయి.
నెతన్యాహూ తన లికుడ్‌ పార్టీతో పాటు మితవాద, మతపరమైన పార్టీల మద్దతుపై ఆధారపడుతున్నారు.
ఎన్నికల్లో జాతీయ భద్రత, గాజా యుద్ధం, సైనిక నియామకాలు, న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రత, ప్రభుత్వ జవాబుదారీతనం ప్రధాన చర్చనీయాంశాలుగా ఉన్నాయి.
2023 అక్టోబర్‌ 7న హమాస్‌ దాడిలో భారీ ప్రాణనష్టం సంభవించిన తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌ గాజాపై సైనిక చర్యలు చేపట్టింది.
ఈ పరిణామాలు వేలాది మంది ప్రాణాలను బలిగొనడంతో పాటు పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలను నిరాశ్రయులను చేశాయి.
వివరాలు
కీలకంగా మారిన అరబ్‌ ఓటర్లు
దాడిని ముందుగానే అడ్డుకోవడంలో జరిగిన వైఫల్యాలకు ఎవరు బాధ్యత వహించాలనే అంశం కూడా ఎన్నికల్లో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
నెతన్యాహూ అవినీతి కేసుల్లో విచారణను ఎదుర్కొంటుండటం,అంతర్జాతీయ క్రిమినల్‌ కోర్టు ఆయనపై జారీ చేసిన అరెస్ట్‌ వారెంట్‌ కూడా రాజకీయ చర్చలో కీలకంగా ఉన్నాయి.
ఇజ్రాయెల్‌ జనాభాలో దాదాపు 20శాతం ఉన్న అరబ్‌ మైనారిటీ ఓటర్లు ఈ ఎన్నికల్లో కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశముంది.
అరబ్‌ పార్టీల మద్దతు ఏ కూటమికి లభిస్తుందనే అంశం ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
ముఖ్యంగా ఏ కూటమికీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రాని పరిస్థితుల్లో ఈపార్టీల నిర్ణయాలు కీలకంగా మారతాయి.
అయితే ప్రధాన యూదు ప్రతిపక్షపార్టీల నేతలు అరబ్‌ పార్టీలతో కలిసి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
వివరాలు
ఇజ్రాయెల్‌ ఎన్నికల విధానం ఎలా ఉంటుంది?
దీంతో ఎన్నికల అనంతరం ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో కొత్త రాజకీయ సమీకరణాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
అరబ్‌ ఓటర్లు తమ సామాజిక భద్రత, ఆర్థికాభివృద్ధి,పౌర హక్కులకు సంబంధించిన అంశాలను కూడా ప్రాధాన్యంగా తీసుకుంటున్నారు.
ఇజ్రాయెల్‌లో దామాషా ప్రాతినిధ్య విధానంలో ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు. అంటే దేశవ్యాప్తంగా ఒక పార్టీకి వచ్చిన ఓట్ల శాతాన్ని బట్టి పార్లమెంటులో ఆ పార్టీకి స్థానాలు కేటాయిస్తారు.
కనీసం 3.25శాతం ఓట్లు సాధించిన పార్టీలకే క్నెసెట్‌లో ప్రాతినిధ్యం లభిస్తుంది. దాదాపు 12పార్టీలు ఈ పరిమితిని దాటవచ్చని అంచనాలున్నాయి.
చిన్నపార్టీలకు వచ్చే స్థానాలు కూడా ఏ కూటమికి మెజారిటీ లభిస్తుందనే విషయాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.
పోలింగ్‌ ముగిసిన వెంటనే టీవీ ఛానళ్లు ఎగ్జిట్‌ పోల్స్‌ ద్వారా తొలి అంచనాలను వెల్లడించే అవకాశం ఉంది.
వివరాలు
ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సంకీర్ణ చర్చలు
అయితే అవి తుది ఫలితాలు కావు.అనంతరం అధికారికంగా ఓట్ల లెక్కింపు చేపడతారు.
ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ ప్రకారం తుదిఫలితాల ప్రకటన నవంబర్‌ 4న జరగాల్సి ఉంది.
ఏ పార్టీకి ఎన్ని స్థానాలు లభించాయనే దానిపై స్పష్టత వచ్చిన తర్వాతే ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై చర్చలు వేగం పుంజుకుంటాయి.
ఎన్నికల్లో ఏ ఒక్క పార్టీకి 61 స్థానాలు రాకపోతే వివిధ పార్టీల మద్దతుతో సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంటుంది.
ఫలితాలు వెలువడిన తర్వాత అధ్యక్షుడు ఐజాక్‌ హెర్జోగ్‌ పార్టీల నేతలతో సంప్రదింపులు జరిపి, ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే అవకాశమున్న అభ్యర్థిని ఎంపిక చేస్తారు.
ఆ అభ్యర్థి ఇతర పార్టీల మద్దతు కూడగట్టి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంటుంది.ఈ ప్రక్రియకు కొన్ని వారాలు పట్టే అవకాశం ఉంది.
వివరాలు
ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సంకీర్ణ చర్చలు
తక్కువ స్థానాలు గెలుచుకున్నప్పటికీ ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో కీలకంగా వ్యవహరించే చిన్న పార్టీలను రాజకీయ పరిభాషలో 'కింగ్‌మేకర్లు'గా పిలుస్తారు.
ఏ కూటమికి మద్దతు ఇవ్వాలనే వాటి నిర్ణయం అధికార సమీకరణాలను మార్చగలదు.
ఎంపికైన అభ్యర్థి నిర్ణీత గడువులోగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయలేకపోతే మరో నేతకు అవకాశం ఇవ్వవచ్చు.
ఎవరూ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయలేని పరిస్థితి ఎదురైతే తిరిగి ఎన్నికలకు వెళ్లాల్సి రావచ్చు.
వివరాలు
ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సంకీర్ణ చర్చలు
అప్పటివరకు ప్రస్తుత ప్రభుత్వం తాత్కాలికంగా కొనసాగుతుంది.
మొత్తంగా ఈ ఎన్నికల ఫలితాలు ఇజ్రాయెల్‌ అంతర్గత రాజకీయాలకే పరిమితం కాకుండా గాజా భవిష్యత్తు, ప్రాంతీయ భద్రత, అమెరికాతో పాటు ఇతర దేశాలతో దౌత్య సంబంధాలపైనా ప్రభావం చూపనున్నాయి.
నెతన్యాహూ మరోసారి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారా? ప్రతిపక్ష కూటమి అధికారంలోకి వస్తుందా? లేక సంకీర్ణ చర్చలతో రాజకీయ అనిశ్చితి కొనసాగుతుందా? అనేది ఎన్నికల ఫలితాలు, అనంతర చర్చలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.