West Asia conflict: ఇరాన్ ఉద్రిక్తతల ఎఫెక్ట్.. LPG, CNG, PNG, LNG గురించి షాకింగ్ వివరాలు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
పశ్చిమ ఆసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్త పరిస్థితుల ప్రభావం భారత్పై కనిపిస్తోంది. ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో గ్యాస్ సరఫరాపై ఒత్తిడి ఏర్పడింది. ఇరాన్ యుద్ధం వల్ల ప్రపంచానికి అవసరమైన ఇంధన సరఫరాలో అంతరాయం కలగవచ్చనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో 20 శాతం కంటే ఎక్కువ ఈ మార్గం ద్వారానే రవాణా అవుతుంది. ఈ పరిస్థితుల మధ్య లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG), లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) కొరత ప్రభావం ఢిల్లీ, బెంగళూరు, ముంబై, పూణె లాంటి నగరాల్లో వినియోగదారులు, వ్యాపారాలపై పడింది.
వివరాలు
గ్యాస్ పంపిణీ ఇలా..
ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం గ్యాస్ సరఫరాను ప్రాధాన్యతల ప్రకారం పునర్విభజించింది. ముఖ్యంగా గృహ వినియోగం, ఆసుపత్రుల వంటి అత్యవసర అవసరాలకు సరఫరా అంతరాయం లేకుండా చూడాలని నిర్ణయించింది. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న LNGలో 100 శాతం LPG తయారీకి, అలాగే CNG, పైప్ గ్యాస్ (PNG) అవసరాలకు కేటాయించారు. వాణిజ్య వినియోగదారులకు 80 శాతం, ఎరువుల కర్మాగారాలకు సుమారు 70 శాతం గ్యాస్ అవసరాలను తీర్చేలా పంపిణీ చేస్తున్నారు.
వివరాలు
LPG, LNG, PNG, CNG మధ్య తేడా ఏమిటి? ఎక్కడ ఉపయోగిస్తారు?
పేర్లు ఒకేలా అనిపించినా ఇవన్నీ వేర్వేరు రకాల ఇంధనాలు. భారత్లో గ్యాస్ ఆధారిత ఇంధన వ్యవస్థలో ఇవి కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. LPG అంటే లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్. ఇది సులభంగా ఉపయోగించగల ఇంధనం. భారత్లో గృహ వంట కోసం ఎక్కువగా దీనినే వాడుతున్నారు. దేశంలో కొంతమేర LPG ఉత్పత్తి అవుతున్నప్పటికీ అవసరాలకు సరిపోదు. కాబట్టి పెద్ద మొత్తంలో దిగుమతి చేసుకుంటున్నారు. భారత్లో ఉపయోగించే LPGలో చాలా భాగం గృహ వినియోగానికి వెళ్తుంది. ప్రతి 10 LPG సిలిండర్లలో దాదాపు 9 సిలిండర్లు వంట కోసం ఉపయోగిస్తారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన ద్వారా తక్కువ ఆదాయ కుటుంబాలకు LPG కనెక్షన్లు అందించడంతో ఈ ఇంధనం మరింత విస్తరించింది.
వివరాలు
CNG అంటే ఏంటి?
CNG అంటే కంప్రెస్సెడ్ నేచురల్ గ్యాస్. ఇది ప్రధానంగా వాహనాలకు ఉపయోగించే పర్యావరణహిత ఇంధనం. ఇది నేచురల్ గ్యాస్ను అధిక ఒత్తిడితో కుదించి నిల్వ చేసే రకం. CNGలో ప్రధానంగా 80-90 శాతం మీథేన్ ఉంటుంది. LPG ద్రవ రూపంలో నిల్వ చేస్తే, CNG మాత్రం గ్యాస్ రూపంలోనే ఉంటుంది. వాహనాల వల్ల కలిగే కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు ఢిల్లీలో 2000 సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే బస్సులు, ఆటోరిక్షాల్లో CNG వినియోగాన్ని ప్రారంభించారు.
వివరాలు
PNG అంటే ఏమిటి?
పీఎన్జీ అంటే పైప్లైన్ల ద్వారా నేరుగా ఇళ్లకు, వ్యాపార కేంద్రాలకు, పరిశ్రమలకు సరఫరా చేసే గ్యాస్. ఇది ప్రధానంగా మీథేన్తో తయారవుతుంది. ఇతర ఫాసిల్ ఫ్యూయల్స్తో పోలిస్తే ఇది ఎక్కువగా పూర్తిగా కాలిపోతుంది కాబట్టి కాలుష్యం తక్కువగా ఉంటుంది. దేశవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా ఏర్పాటైన పైప్లైన్ నెట్వర్క్ ద్వారా ఈ గ్యాస్ను సరఫరా చేస్తున్నారు. వంట, వ్యాపార కార్యకలాపాలు, పరిశ్రమలలో PNG వినియోగం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది.
వివరాలు
LNG అంటే ఏమిటి?
లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) అనేది నేచురల్ గ్యాస్ను సుమారు -160 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ వరకు చల్లబరచి ద్రవరూపంలోకి మార్చే ఇంధనం. ఇలా చేయడం వల్ల దీన్ని ప్రత్యేక ట్యాంకర్ నౌకల ద్వారా సులభంగా రవాణా చేయవచ్చు. భారత్కు అవసరమైన నేచురల్ గ్యాస్లో సగం దేశీయంగా ఉత్పత్తి అవుతుండగా, మిగతాది LNG రూపంలో దిగుమతి అవుతుంది. భారత్కు LNG సరఫరాలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్న దేశం ఖతర్. అలాగే యుఎస్, ఆస్ట్రేలియా, రష్యా వంటి దేశాలు కూడా LNG ఎగుమతులు చేస్తాయి.
వివరాలు
భారత్లో నిల్వలు తక్కువ
దిగుమతి చేసిన LNGను భారత పోర్టుల వద్ద ఉన్న ప్రత్యేక టెర్మినల్లలో నిల్వ చేసి, మళ్లీ గ్యాస్ రూపంలోకి మార్చి పైప్లైన్ల ద్వారా పంపిణీ చేస్తారు. అయితే యూరప్ వంటి ప్రాంతాలతో పోలిస్తే భారత్లో LNG నిల్వ సదుపాయాలు ఇంకా పరిమితంగానే ఉన్నాయి. భారత్లో నేచురల్ గ్యాస్ వినియోగం విస్తృతంగా ఉంది. ఎరువుల తయారీ, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, నగర గ్యాస్ పంపిణీ వ్యవస్థలు, వాహనాలు, రిఫైనరీలు, ఇతర పరిశ్రమలలో ఇది కీలక ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.