Budget 2024: బడ్జెట్ పై సమగ్ర సమాచారం..వాస్తవాలు , ముఖ్యంశాలు
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బిజెపి నేతృత్వంలోని ఎన్డిఎ ప్రభుత్వం వరుసగా మూడవసారి మొదటి బడ్జెట్ను సమర్పించనున్నారు. ఇది రాబోయే ఐదేళ్లకు రాబడి, వ్యయాలతో కూడిన రోడ్మ్యాప్ను ప్రతిబింబిస్తుంది. 2024 లోక్సభ ఎన్నికల కారణంగా ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో సీతారామన్ మధ్యంతర బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టారు. ఇది 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి పూర్తి బడ్జెట్ అవుతుంది. బడ్జెట్ 2024కి ముందు, ప్రజలు తెలుసుకోవలసిన కొన్ని ముఖ్య అంశాలు , వాస్తవాలు చూద్దాం. ఫిబ్రవరి 1, 2020న ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ చేసిన బడ్జెట్ ప్రసంగం చాలా పెద్దది. రెండు గంటల 40 నిమిషాల పాటు ఉంటుంది. ఆసక్తికరంగా, సీతారామన్ తన ప్రసంగాన్ని తగ్గించవలసి వచ్చింది.
తక్కువ, ఎక్కువ పదాల బడ్జెట్ ప్రసంగం
అయితే, పదాల గణన పరంగా, 1991లో మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ (18,650 పదాలు) సుదీర్ఘ బడ్జెట్ ప్రసంగం చేశారు. 2018లో అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ బడ్జెట్ ప్రసంగంలో 18,604 పదాలు ఉన్నాయి. చిన్నది: 1977లో మాజీ ఆర్థిక మంత్రి హిరూభాయ్ ముల్జీభాయ్ పటేల్ చేసిన మధ్యంతర బడ్జెట్ ప్రసంగం ఇప్పటివరకు కేవలం 800 పదాలతో కూడిన అతి తక్కువ బడ్జెట్ ప్రసంగం. ప్రస్తుతం, మాజీ ప్రధాని మొరార్జీ దేశాయ్ పార్లమెంట్ చరిత్రలో అత్యధిక సంఖ్యలో 10 బడ్జెట్లను సమర్పించిన రికార్డును కలిగి ఉన్నారు. ఆయన తర్వాత పి చిదంబరం (తొమ్మిది), ప్రణబ్ ముఖర్జీ (ఎనిమిది) ఉన్నారు.
బడ్జెట్ ప్రదర్శనలో ప్రధాన మార్పులు:
1999 వరకు, బ్రిటిష్ కాలం నాటి సంప్రదాయాల ఆధారంగా ఫిబ్రవరి చివరి పనిదినం సాయంత్రం 5 గంటలకు పార్లమెంటులో బడ్జెట్ను సమర్పించేవారు. అయితే, ఇవి కాలానుగుణంగా మారాయి. మాజీ ఆర్థిక మంత్రి యశ్వంత్ సిన్హా ప్రెజెంటేషన్ సమయాన్ని సాయంత్రం 5 గంటల నుంచి ఉదయం 11 గంటలకు మార్చారు. కాగా దివంగత ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ ఫిబ్రవరి 1న వలస పాలనా సంప్రదాయాలకు భిన్నంగా కేంద్ర బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టడం ప్రారంభించారు. 1955వ సంవత్సరం, మొదటిసారిగా, హిందీ , ఇంగ్లీషు భాషల్లో బడ్జెట్ను ముద్రించినప్పుడు ఒక ప్రధాన మైలురాయిగా నిలిచింది. అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి సిడి దేశ్ముఖ్ నేతృత్వంలో ఈ చారిత్రాత్మక చర్య జరిగింది.
COVID-19 మహమ్మారి యుగంలో, బడ్జెట్ పేపర్లెస్ ఫార్మాట్కి మారింది.
సీతారామన్ 2019లో తన మొదటి బడ్జెట్ను సమర్పించారు. ఇందిరా గాంధీ 1970-71 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్ను సమర్పించిన తర్వాత భారతదేశ చరిత్రలో అలా చేసిన రెండవ మహిళగా సీతారామన్ నిలిచారు. అలాగే, సీతారామన్ తన ప్రసంగం దానితో పాటు పత్రాలను తీసుకువెళ్లడానికి జాతీయ చిహ్నంతో అలంకరించిన సంప్రదాయ బహి-ఖాతాను ఎంచుకున్నారు. రైల్వే బడ్జెట్ 2017 సంవత్సరంలో కేంద్ర బడ్జెట్లో విలీనం చేశారు. అప్పటి నుండి, అవి పార్లమెంటులో సంయుక్తంగా సమర్పించారు.