Supreme Court: ఫార్మా కంపెనీల అనైతిక మార్కెటింగ్‌పై కమిటీ వేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
ఫార్మా కంపెనీల అనైతిక మార్కెటింగ్‌ విధానాలకు అడ్డుకట్ట వేయడానికి చట్టపరమైన నిబంధనలు తీసుకురావాల్సిన అవసరంపై సిఫారసులు చేసేందుకు ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. ఫార్మా సంస్థలు వైద్యులను ప్రభావితం చేసే విధానాలపై నియంత్రణ కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌ను జస్టిస్‌ విక్రమ్‌ నాథ్‌, జస్టిస్‌ సందీప్‌ మెహతాలతో కూడిన ధర్మాసనం విచారించింది. ఈ కేసును తదుపరి విచారణకు 2027 జనవరి 29కి వాయిదా వేసింది.
వివరాలు
యూసీపీఎంపీ అమలుపై సుప్రీంకోర్టు ఆందోళన
ఫార్మా కంపెనీల మార్కెటింగ్‌ విధానాలను నియంత్రించేందుకు రూపొందించిన యూనిఫామ్‌ కోడ్‌ ఫర్‌ ఫార్మాస్యూటికల్‌ మార్కెటింగ్‌ ప్రాక్టీసెస్‌ (UCPMP), 2024 అమలుపై సుప్రీంకోర్టు గతంలోనే ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
ఈ నిబంధనలకు చట్టబద్ధత కల్పించే ఉద్దేశం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఉందా అని ప్రశ్నించింది.
ప్రభుత్వ నియంత్రణ లేకపోతే తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సినట్లు చెబుతున్న ఈ నిబంధనలు వాస్తవానికి స్వచ్ఛందంగా మారే అవకాశం ఉందని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
విచారణ సందర్భంగా సొలిసిటర్‌ జనరల్‌ తుషార్‌ మెహతా మాట్లాడుతూ.. ఫార్మాస్యూటికల్స్‌ విభాగం, ఆరోగ్య కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ, న్యాయ వ్యవహారాల శాఖల మధ్య ఈ అంశంపై విస్తృతంగా చర్చలు జరిగాయని కోర్టుకు తెలిపారు.
వివరాలు
వైద్యులపై చర్యలకు ఇప్పటికే నిబంధనలు
ఫార్మా కంపెనీల నుంచి బహుమతులు, ప్రయాణ సదుపాయాలు, ఆతిథ్యం లేదా నగదు రూపంలో ప్రయోజనాలు పొందే వైద్యులపై క్రమశిక్షణ చర్యలు తీసుకునేందుకు ఇప్పటికే నిబంధనలు ఉన్నాయని తుషార్‌ మెహతా తెలిపారు.
అయితే ఫార్మా కంపెనీలను నేరుగా నియంత్రించే విషయంలో చట్టపరమైన నిబంధనలు అవసరమా? అవసరమైతే అవి ఏ రూపంలో ఉండాలి? అనే అంశాలను పరిశీలించేందుకు ముగ్గురు సభ్యులతో కూడిన కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు వివరించారు.
వివరాలు
మరో కమిటీ ఎందుకంటూ పిటిషనర్ల ప్రశ్న
ఈ కమిటీ రెండు నెలల్లో తన నివేదికను సమర్పిస్తుందని, ఆ తర్వాత ప్రభుత్వం తగిన నిర్ణయం తీసుకుంటుందని సొలిసిటర్‌ జనరల్‌ తెలిపారు.
అయితే ఇప్పటికే 2022లో ఉన్నతస్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేసిన నేపథ్యంలో మళ్లీ మరో కమిటీ అవసరం ఏమిటని పిటిషనర్లు ప్రశ్నించారు.
ప్రస్తుతం ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం వైద్యులపై మాత్రమే చర్యలు తీసుకుంటున్నారని, ఫార్మా కంపెనీలపై మాత్రం అదే స్థాయిలో చర్యలు లేవని సీనియర్‌ న్యాయవాది సంజయ్‌ పారిఖ్‌ వాదించారు.
చట్టబద్ధమైన నియంత్రణ వ్యవస్థను రూపొందించాలని లేదా అప్పటివరకు అమలు చేయాల్సిన మార్గదర్శకాలను జారీ చేయాలని ఆయన కోర్టును కోరారు.
వివరాలు
2022 సుప్రీంకోర్టు తీర్పును ప్రస్తావించిన పిటిషనర్లు
ఫార్మా కంపెనీల మార్కెటింగ్‌ విధానాలపై వాదనలు వినిపిస్తూ పిటిషనర్లు 2022లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన Apex Laboratories Pvt. Ltd. vs Deputy Commissioner of Income Tax తీర్పును కూడా ప్రస్తావించారు.
ఫార్మా కంపెనీలు అందించే ప్రోత్సాహకాలు వైద్యుల మందుల ప్రిస్క్రిప్షన్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆ తీర్పులో కోర్టు పేర్కొంది.
ఇలాంటి విధానాలు ప్రజలకు హాని కలిగించే పరిస్థితులకు దారితీస్తాయని వ్యాఖ్యానించింది.
ఆరోగ్య నిపుణులతో వ్యవహరించే సమయంలో ఫార్మా కంపెనీలు అనుసరిస్తున్న అనైతిక మార్కెటింగ్‌ విధానాలు పెరుగుతున్నాయని,ఫలితంగా అవసరానికి మించి లేదా శాస్త్రీయ ఆధారం లేని మందులను ప్రిస్క్రైబ్‌ చేయడం,అధిక ధరలు ఉన్న లేదా ఎక్కువ ధరకు విక్రయించే బ్రాండ్లను ప్రోత్సహించడం జరుగుతోందనే ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఈ పిటిషన్‌ దాఖలైంది.