Mulakacheruvu: సోంపాళ్యం దీపస్తంభంపై 1534 కాలానికి చెందిన శాసనాల గుర్తింపు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
అన్నమయ్య జిల్లా ములకలచెరువు మండలం సోంపాళ్యం గ్రామంలోని చెన్నకేశవస్వామి ఆలయం వద్ద ఉన్న దీపస్తంభం వద్ద రెండు తెలుగు శాసనాలు ఉన్నట్లు చరిత్ర పరిశోధకుడు మైనాస్వామి గుర్తించారు. ఈ విషయం గురించి ఆయన బుధవారం విడుదల చేసిన ప్రకటనలో వివరాలు వెల్లడించారు. ప్రస్తుతం అవి స్పష్టంగా కనిపించకపోయినా,పరిశీలనలో వాటి అర్థం తెలిసినట్లు తెలిపారు. ఆ శాసనాల్లో ఒకచోట 'శ్రీ జయాభ్యుదయ'అనే పదాలు,మరోచోట 'జయ సంవత్సరం' అనే పదాలు ఉన్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ ఆధారాల ప్రకారం ఈ శాసనం విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన రాజు అచ్యుత దేవరాయల పాలన కాలం (1529-1542)లో చెక్కించబడినదిగా భావిస్తున్నట్లు చెప్పారు. అలాగే శాసనంలో పేర్కొన్న కాలం ప్రకారం ఇది సామాన్య శకం 1534 సంవత్సరానికి చెందినదిగా వివరించారు.
వివరాలు
దీపస్తంభాన్ని అత్యంత అద్భుతమైన శిల్పకళా నైపుణ్యంతో రూపొందించారు
ఈ వివరాల ఆధారంగా సోంపాళ్యం చెన్నకేశవస్వామి ఆలయ నిర్మాణం 1534 నాటికి పూర్తయి ఉండవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఆలయం వద్ద ఉన్న దీపస్తంభాన్ని అత్యంత అద్భుతమైన శిల్పకళా నైపుణ్యంతో రూపొందించినట్లు ఆయన విశ్లేషించారు. రాయలసీమ ప్రాంతంలో సాధారణంగా కనిపించని విధంగా ఈ దీపస్తంభం ఎంతో ప్రత్యేకతను కలిగి ఉందని మైనాస్వామి తెలిపారు. ఇందులో అలంకరించిన కీర్తిముఖాలు, గుడి గోపురాల ఆకృతులు, గరుడ వాగ్గేయకారుడి శిల్పాలు, సంగీత-నాట్య కళాకారుల బొమ్మలు, ఊహకు అందని యాళి ఆకృతులు, ఎత్తైన స్తంభాన్ని చుట్టుకుంటూ సాగిన పూల తీగల చెక్కులు వంటి అనేక శిల్పాలు కనిపిస్తాయని చెప్పారు. ఈ శిల్ప సంపద వల్ల సోంపాళ్యం ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైన ఖ్యాతి లభించిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
వివరాలు
ఈ స్తంభాన్ని దీపస్తంభంగానే భావించాలి: మైనాస్వామి
దీపస్తంభం పీఠం నుంచి పైభాగం వరకు 50 అడుగులకు పైగా ఎత్తు కలిగిన ఏకశిలా స్తంభం ఉండటం విజయనగర శిల్పకళా శైలికి ప్రతిబింబంగా నిలుస్తుందని మైనాస్వామి వివరించారు. భారత పురాతత్వ శాఖ ఈ స్తంభాన్ని ధ్వజస్తంభంగా పేర్కొన్నప్పటికీ, తన అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది దీపస్తంభంగానే భావించాల్సినదని ఆయన తెలిపారు. తాను రచిస్తున్న 'టెంపుల్ ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ ఆర్ట్ ఆఫ్ విజయనగర - హంపి' అనే ఆంగ్ల గ్రంథంలో సోంపాళ్యం చెన్నకేశవస్వామి ఆలయం గురించి కూడా విస్తృతంగా వివరించానని మైనాస్వామి వెల్లడించారు.