ISRO: 2030 నాటికి ఏడాదికి 50 రాకెట్ ప్రయోగాలు.. ఇస్రో ముందున్న అసలు సవాలిదే!
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
భారత్ 2030 నాటికి ఏడాదికి 50 రాకెట్లను ప్రయోగించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే ఈ స్థాయికి చేరుకోవాలంటే దేశంలోని అంతరిక్ష ప్రయోగ మౌలిక వసతులు, రాకెట్ల తయారీ సామర్థ్యం, ప్రైవేటు సంస్థల భాగస్వామ్యాన్ని భారీగా పెంచాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రయోగాల సంఖ్యతో పోలిస్తే ఇది చాలా పెద్ద లక్ష్యం. 2026 సెప్టెంబర్ 21 నాటికి భారత్ కేవలం మూడు ఆర్బిటల్ ప్రయోగాలు మాత్రమే చేపట్టింది. వీటిలో రెండు భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) నిర్వహించగా.. మరో ప్రయోగాన్ని ప్రైవేటు సంస్థ స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ చేపట్టింది.
వివరాలు
3 ప్రయోగాల నుంచి 50కి..
2030 నాటికి ఏడాదికి 50 ప్రయోగాల లక్ష్యాన్ని ఇస్రో ఒక్కటే సాధించాలన్నది కాదు.
భారత్ అంతరిక్ష ప్రయోగ వ్యవస్థలో ప్రైవేటు సంస్థలను కీలక భాగస్వాములుగా మార్చేందుకు ఇస్రోతో పాటు భారత జాతీయ అంతరిక్ష ప్రోత్సాహక, అనుమతి కేంద్రం (IN-SPACe) ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ చేపట్టిన విక్రమ్-1 మిషన్ ఈ దిశగా కీలక ముందడుగుగా నిలిచింది.
భారత భూభాగం నుంచి ప్రైవేటు సంస్థ చేపట్టిన తొలి ఆర్బిటల్ రాకెట్ ప్రయోగంగా ఇది గుర్తింపు పొందింది.
అయితే 2026లో ఇప్పటివరకు జరిగిన మూడు ప్రయోగాల నుంచి ఏడాదికి 50 ప్రయోగాలకు చేరుకోవాలంటే రాకెట్ల తయారీ, పరీక్షలు, ప్రయోగానికి ముందు అనుసంధాన ప్రక్రియలను ఒకదాని తర్వాత ఒకటి కాకుండా ఏకకాలంలో నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.
వివరాలు
మరిన్ని రాకెట్లు సిద్ధంగా ఉండాలి
ఏడాదిలో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రయోగాలు నిర్వహించాలంటే ఒకేసారి అనేక రాకెట్లు తయారీ, పరీక్షలు, అనుసంధాన దశల్లో ఉండాలి.
నిరంతర ప్రయోగాల కోసం భారత్ వద్ద దాదాపు 10-15 ప్రయోగ వాహనాలు వివిధ దశల్లో సిద్ధమవుతూ ఉండాల్సిన అవసరం ఉండొచ్చని నిపుణుల అంచనా.
ఇందుకోసం మరిన్ని విడిభాగాల సరఫరాదారులు, పరీక్షా కేంద్రాలు, ఇంధన సదుపాయాలు, ఉపగ్రహాలను ప్రయోగానికి సిద్ధం చేసే మౌలిక వసతులు అవసరం అవుతాయి.
వివరాలు
లాంచ్ ప్యాడ్లదే కీలక పాత్ర
ప్రయోగ మౌలిక వసతులు కూడా పెద్ద అడ్డంకిగా మారే అవకాశం ఉంది.
ప్రస్తుతం భారత్ శ్రీహరికోటలో ఆర్బిటల్ ప్రయోగ సదుపాయాలను ఉపయోగిస్తోంది. మరో లాంచ్ ప్యాడ్కు ఇప్పటికే అనుమతి లభించింది.
తమిళనాడులోని కులశేఖరపట్టణంలో ఎస్ఎస్ఎల్వీ (SSLV) కోసం ప్రత్యేక ప్రయోగ కేంద్రం కూడా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
ఏడాదికి డజన్ల కొద్దీ మిషన్లను కొనసాగించాలంటే భవిష్యత్తులో మరిన్ని ప్రయోగ కేంద్రాలు అవసరమయ్యే అవకాశం ఉంది.
వివరాలు
ప్రైవేటు సంస్థలదే కీలక పాత్ర
స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్, అగ్నికుల్ కాస్మోస్ వంటి ప్రైవేటు సంస్థలు సొంత ప్రయోగ వాహనాలను అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి.
దీంతో ఇస్రో నిర్వహించే సంప్రదాయ ప్రయోగాలకు అదనంగా దేశానికి మరింత ప్రయోగ సామర్థ్యం అందుబాటులోకి రానుంది.
మరోవైపు ఇస్రో పునర్వినియోగ ప్రయోగ వాహనాలు, నెక్స్ట్ జనరేషన్ లాంచ్ వెహికల్ (NGLV) వంటి సాంకేతికతలపై పనిచేస్తోంది.
ఇవి భవిష్యత్తులో పెద్ద ఉపగ్రహాలను, మరిన్ని మిషన్లను తరచుగా ప్రయోగించేందుకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
వివరాలు
అసలు సవాలు ఇదే..
2030 నాటికి ఏడాదికి 50 రాకెట్ల ప్రయోగాల లక్ష్యం కేవలం రాకెట్లను తయారు చేయడానికే పరిమితం కాదు.
మరిన్ని లాంచ్ ప్యాడ్లు, వేగవంతమైన రాకెట్ తయారీ వ్యవస్థ, ప్రైవేటు సంస్థల భాగస్వామ్యం, నమ్మకమైన విడిభాగాల సరఫరా వ్యవస్థ, నైపుణ్యం కలిగిన సిబ్బంది, నిరంతరం ప్రయోగించేందుకు తగిన సంఖ్యలో ఉపగ్రహాలు అవసరం.
అంటే ఇస్రో ఏడాదికి ఎన్ని రాకెట్లను ప్రయోగించగలదన్నది మాత్రమే ప్రశ్న కాదు.
2030 నాటికి అధిక సంఖ్యలో ప్రయోగాలను నిర్వహించగల పూర్తి స్థాయి అంతరిక్ష ప్రయోగ వ్యవస్థను భారత్ నిర్మించగలదా? అన్నదే అసలు సవాలు.