Milky Way Black Hole: 50 ఏళ్లుగా దాగిన బ్లాక్ హోల్ రహస్యం బట్టబయలు.. గాలి ఆనవాళ్లు గుర్తింపు!
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
మన పాలపుంత గెలాక్సీ మధ్యలో ఉన్న అతిపెద్ద బ్లాక్ హోల్కు సంబంధించిన దశాబ్దాల నాటి రహస్యాన్ని శాస్త్రవేత్తలు ఛేదించినట్లు వెల్లడించారు. గెలాక్సీ కేంద్రంలోని 'సాగిట్టేరియస్ ఏ*' (Sagittarius A*) అనే సూపర్మాసివ్ బ్లాక్ హోల్ నుంచి విశ్వ స్థాయిలో విస్తరించే గాలి (కాస్మిక్ విండ్) వెలువడుతున్నట్లు ఆధారాలు గుర్తించారు. ఖగోళ శాస్త్రంలో ఇది కీలకమైన ఆవిష్కరణగా నిపుణులు చెబుతున్నారు.
వివరాలు
50 ఏళ్లుగా శాస్త్రవేత్తలకు చిక్కని ప్రశ్న
సాగిట్టేరియస్ ఏ* బ్లాక్ హోల్ సూర్యుడి కంటే సుమారు 40 లక్షల రెట్లు ఎక్కువ ద్రవ్యరాశి కలిగి ఉంది. భౌతిక శాస్త్ర నియమాల ప్రకారం బ్లాక్ హోల్స్ చుట్టూ ఉన్న పదార్థాన్ని తమలోకి లాగడమే కాకుండా, కొంత భాగాన్ని గాలులు లేదా జెట్ల రూపంలో బయటకు పంపిస్తాయి. అయితే మన గెలాక్సీ కేంద్రంలోని ఈ బ్లాక్ హోల్ మాత్రం ఎలాంటి గాలిని విడుదల చేయడం లేదని ఇప్పటివరకు భావించారు. గతంలో 20 వేల సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన గాలి విస్ఫోటనాలకు సంబంధించిన ఆనవాళ్లు మాత్రమే కనిపించగా, ఇటీవల కాలానికి చెందిన ఆధారాలు దొరకలేదు.
వివరాలు
ఐదేళ్ల పరిశోధన తర్వాత బయటపడిన అసలు నిజం
అమెరికాలోని నార్త్వెస్ట్రన్ యూనివర్సిటీకి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు మార్క్ గోర్స్కీ, లీనా ముర్చికోవా దాదాపు ఐదేళ్ల పాటు సాగించిన పరిశోధనలో బ్లాక్ హోల్ పరిసర ప్రాంతానికి సంబంధించిన అత్యంత స్పష్టమైన చిత్రాలను రూపొందించారు. ఈ పరిశీలనలో చల్లటి వాయువు లేని పెద్ద కోన్ ఆకారపు ఖాళీ ప్రాంతాన్ని గుర్తించారు. బ్లాక్ హోల్ నుంచి వెలువడిన వేడి వాయువు గాలే ఈ ప్రాంతాన్ని సృష్టించిందని వారు నిర్ధారించారు. ఈ పరిశోధన ఫలితాలు 'ది ఆస్ట్రోఫిజికల్ జర్నల్ లెటర్స్'లో ప్రచురితమయ్యాయి.
వివరాలు
హెయిర్ డ్రయ్యర్లా పనిచేసిన బ్లాక్ హోల్ గాలి
బ్లాక్ హోల్ నుంచి వచ్చిన గాలిని పరిశోధకులు హెయిర్ డ్రయ్యర్తో పోల్చారు. హెయిర్ డ్రయ్యర్ తడి జుట్టుపై వేడి గాలిని ఊది నీటిని తొలగించినట్లే, బ్లాక్ హోల్ నుంచి వచ్చిన వేడి వాయువు చుట్టుపక్కల ఉన్న చల్లటి వాయువును పక్కకు నెట్టేసిందని తెలిపారు. దీంతో అక్కడ స్పష్టమైన ఖాళీ ప్రాంతం ఏర్పడిందని వెల్లడించారు.
వివరాలు
అత్యాధునిక టెలిస్కోప్లతో గుర్తింపు
చిలీలోని అటాకామా లార్జ్ మిల్లీమీటర్/సబ్మిల్లీమీటర్ అరే (ALMA) రేడియో టెలిస్కోప్ సహాయంతో సాగిట్టేరియస్ ఏ* చుట్టూ ఉన్న చల్లటి వాయువుకు ఇప్పటివరకు లేనంత స్పష్టమైన మ్యాప్ రూపొందించారు. అనంతరం నాసాకు చెందిన చంద్రా ఎక్స్-రే అబ్జర్వేటరీ ద్వారా వేడి ప్లాస్మా ప్రభావంతోనే ఈ మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయని నిర్ధారించారు. గాలిని నేరుగా చూడలేకపోయినా, దాని దిశ, శక్తిని అంచనా వేయగలిగామని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు.
వివరాలు
బలహీనమైన గాలి కావడంతో ఆలస్యంగా గుర్తింపు
1970ల్లో సాగిట్టేరియస్ ఏ*ను మొదటిసారి గుర్తించినప్పటి నుంచి ఈ గాలి ఎందుకు కనిపించలేదనే దానిపై శాస్త్రవేత్తలు రెండు కారణాలు చెప్పారు. భూమి నుంచి గెలాక్సీ కేంద్రం వరకు ఉన్న దుమ్ము, వాయువులను దాటి పరిశీలించే సాంకేతికత ఇప్పుడు మాత్రమే అందుబాటులోకి వచ్చింది. అలాగే ప్రస్తుతం ఈ బ్లాక్ హోల్ ప్రశాంత దశలో ఉండటంతో విడుదల చేసే గాలి చాలా బలహీనంగా ఉండి గుర్తించడం కష్టమైందని వెల్లడించారు.
వివరాలు
ఇతర బ్లాక్ హోల్స్ తరహాలోనే పాలపుంత బ్లాక్ హోల్ ప్రవర్తన
ఈ పరిశోధనతో ఇప్పటివరకు విచిత్రంగా కనిపించిన మన గెలాక్సీ బ్లాక్ హోల్ కూడా ఇతర బ్లాక్ హోల్స్ మాదిరిగానే గాలిని విడుదల చేస్తోందని నిర్ధారణ అయింది. అయితే ఆ గాలి చాలా బలహీనంగా ఉండటంతో ఇప్పటివరకు గుర్తించలేకపోయారని శాస్త్రవేత్తలు చెప్పారు. ఇతర గెలాక్సీల్లో కనిపించే భారీ జెట్లు చాలా అరుదని, ఎక్కువ సమయం బ్లాక్ హోల్స్ ఇలాంటి మెల్లని గాలినే విడుదల చేస్తుంటాయని వివరించారు.
వివరాలు
మరిన్ని రహస్యాలపై పరిశోధన
బ్లాక్ హోల్ గాలి చుట్టుపక్కల వాయువుపై ఎంత ప్రభావం చూపుతుందో తెలుసుకునేందుకు పరిశోధకులు మరింత పెద్ద ప్రాంతాన్ని పరిశీలించనున్నారు. అలాగే బ్లాక్ హోల్ వైపు కదులుతున్న వాయు మేఘాల కదలికలను చిత్రీకరించి, అది ఎంత వాయువును తనలోకి లాగుకుంటుందో అంచనా వేయాలని భావిస్తున్నారు. ఈ తాజా ఆవిష్కరణ బ్లాక్ హోల్స్ ఎలా పనిచేస్తాయనే అంశంపై కొత్త అధ్యయనాలకు మార్గం సుగమం చేస్తుందని ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.