NASA: బృహస్పతి ఉపగ్రహం ఐఓలోని అగ్నిపర్వతాల వేడిని మ్యాప్ చేసిన నాసా
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
సౌర కుటుంబంలో అత్యంత చురుకైన అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలు కొనసాగుతున్న ఖగోళ వస్తువైన బృహస్పతి ఉపగ్రహం ఐఓ (Io)పై నాసా జూనో (Juno) వ్యోమనౌక నిర్వహించిన తాజా పరిశోధనలు శాస్త్రవేత్తలకు అపూర్వమైన సమాచారాన్ని అందించాయి. ఈ పరిశీలనల ద్వారా ఐఓ ఉపరితలంపై ఉన్న ఉష్ణోగ్రతల పంపిణీని అత్యంత స్పష్టతతో నమోదు చేయడం సాధ్యమైంది. దీంతో ఆ ఉపగ్రహం అంతర్భాగంలో వేడిని ఉత్పత్తి చేసే విధానంపై మరింత లోతైన అవగాహన లభించింది. పరిమాణంలో భూమి చంద్రుడి కంటే కొద్దిగా పెద్దదైన ఐఓ నిరంతరం తీవ్రమైన గురుత్వాకర్షణ ప్రభావానికి లోనవుతోంది. బృహస్పతి భారీ గురుత్వాకర్షణతో పాటు దాని పొరుగు ఉపగ్రహాలైన యూరోపా (Europa), గనిమీడ్ (Ganymede) ప్రభావం కలిసి ఐఓను నిరంతరం లాగడం, నొక్కడం జరుగుతోంది.
వివరాలు
ఉపగ్రహంలో తీవ్రమైన టైడల్ ఫ్లెక్సింగ్..
ఈ ప్రక్రియ కారణంగా ఉపగ్రహంలో తీవ్రమైన టైడల్ ఫ్లెక్సింగ్ (Tidal Flexing) ఏర్పడుతోంది.
జర్నల్ ఆఫ్ జియోఫిజికల్ రీసెర్చ్: ప్లానెట్స్లో బుధవారం ప్రచురితమైన అధ్యయనం ప్రకారం, ఈ నిరంతర గురుత్వాకర్షణ ఒత్తిళ్లు ఐఓ అంతర్భాగంలో భారీ ఘర్షణను, అపారమైన వేడిని సృష్టిస్తున్నాయి.
దాంతో దాని లోపలి భాగం కరిగిన శిలాద్రవం (మాగ్మా)తో ఉప్పొంగే స్థితికి చేరి, వందల సంఖ్యలో క్రియాశీల అగ్నిపర్వతాలకు శక్తిని అందిస్తోంది.
ఇటీవలి సమీప ప్రయాణాల సందర్భంగా జూనోలోని జోవియన్ ఇన్ఫ్రారెడ్ ఔరోరల్ మ్యాపర్ (JIRAM) పరికరం ఐఓ ఉపరితలాన్ని అత్యంత స్పష్టతతో చిత్రీకరించింది.
లావా సరస్సులు, పగుళ్ల ద్వారా వెలువడుతున్న అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు, భారీ అగ్నిపర్వత గుంటల నుంచి వెలువడుతున్న ఉష్ణాన్ని ఈ పరికరం కచ్చితంగా నమోదు చేసింది.
వివరాలు
అగ్నిపర్వతాల కార్యకలాపాలపై మరింత సమాచారం పొందే అవకాశం..
ఈ అధ్యయన సహ రచయిత, శాన్ ఆంటోనియోలోని సౌత్వెస్ట్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్కు చెందిన జూనో ప్రధాన పరిశోధకుడు స్కాట్ బోల్టన్ మాట్లాడుతూ, "జూనో మైక్రోవేవ్ రేడియోమీటర్ ఐఓ ఉపరితలానికి దిగువన ఉన్న వేడి స్థాయిని నేరుగా పరిశీలించింది.
రాతి ఉపగ్రహం ఉపరితలం లోపల ఉన్న ఉష్ణాన్ని కూడా గమనించగలిగామని తెలుసుకోవడం ఆశ్చర్యకరమైన విషయం.
ఈ ఫలితాలు భూమిపైని అగ్నిపర్వతాల అధ్యయనానికీ ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.
భూమిపై అగ్నిపర్వతాల సమీపంలో ఇలాంటి మైక్రోవేవ్ పరికరాలను వినియోగిస్తే, భూగర్భ ఉష్ణోగ్రతల మార్పులను గుర్తించి అగ్నిపర్వతాల కార్యకలాపాలపై మరింత సమాచారం పొందే అవకాశం ఉంటుంది" అని తెలిపారు.
వివరాలు
పరిశోధనలో కీలక సమాచారం..
పరిశోధనలో లభించిన సమాచారం ప్రకారం, ఉపరితలం నుంచి కొన్ని మీటర్ల లోతు వరకు పరిశీలించడం సాధ్యమైంది.
పైభాగంలోని కొద్ది మీటర్లలోనే ఉష్ణోగ్రతలు 20 డిగ్రీల సెల్సియస్కు పైగా పెరిగినట్లు శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.
పరిశోధకుల వివరాల ప్రకారం, దీర్ఘ తరంగదైర్ఘ్యాల మైక్రోవేవ్ పరిశీలనల్లో ఐఓ ఉపరితలం మృదువుగా కనిపించింది.
అలాగే ఉపరితలంలోని పై పొర సాంద్రత ఘన శిలలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువగా ఉందని తేలింది.
ఈ లక్షణాలు అగ్నిపర్వత బూడిద లేదా ప్యూమిస్ (Pumice) రాతిని పోలి ఉన్నాయని వారు పేర్కొన్నారు.
అంతేకాకుండా ఉపరితలం నుంచి పదుల మీటర్ల లోతు వరకు అంతర్భాగం నుంచి ఉద్భవిస్తున్న బలమైన వేడి సంకేతాలను గుర్తించినట్లు వెల్లడించారు.
వివరాలు
ఖగోళ ప్రపంచాలకు అవసరమైన శక్తి, వేడిని అందించే కీలకమైన వ్యవస్థ..
ఈ వివరాలకు సరిపడే రెండు ప్రధాన వివరణలు ఉన్నాయని పరిశోధకులు తెలిపారు.
మొదటిది, ఘనమైన పైపొర గుండా వేడి క్రమంగా పైకి చేరుతుండవచ్చు.
రెండోది, ఉపరితలంలోని సుమారు 10 శాతం ప్రాంతంలో మాత్రమే ఉన్న పలుచని పొరల కింద లావా లేదా అత్యంత వేడిగా ఉన్న వెంట్ల ద్వారా వేడి బయటకు వస్తుండవచ్చని వివరించారు.
ఈ పరిశోధన ప్రధాన రచయిత, కాలిఫోర్నియాలోని నాసా జెట్ ప్రొపల్షన్ ల్యాబొరేటరీకి చెందిన షానన్ బ్రౌన్ మాట్లాడుతూ, "విశ్వంలో టైడల్ హీటింగ్ ఎలా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవడానికి ఐఓ ఒక అరుదైన అవకాశాన్ని అందిస్తోంది.
ఈ ప్రక్రియ తల్లి నక్షత్రానికి చాలా దూరంలో ఉన్న ఖగోళ ప్రపంచాలకు అవసరమైన శక్తి, వేడిని అందించే కీలకమైన వ్యవస్థ" అని పేర్కొన్నారు.