US Allies: 'నువ్వే మొదలుపెట్టావ్.. నువ్వే చూసుకో'!.. ట్రంప్కు మిత్రదేశాల షాక్!
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతంగా పర్షియన్ గల్ఫ్కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ మార్గం ద్వారా ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో గణనీయమైన భాగం రవాణా అవుతుంది. జపాన్ నుంచి పశ్చిమ ఐరోపా దేశాల వరకు అనేక దేశాలు తమ ఇంధన అవసరాల కోసం గల్ఫ్ దేశాలపై ఆధారపడుతున్నాయి. అలాంటి ప్రాంతంలో యుద్ధ పరిస్థితులు నెలకొని, చమురు రవాణాకు అంతరాయం ఏర్పడుతున్నప్పటికీ అమెరికాకు మిత్రదేశాలైన జపాన్, ఐరోపా దేశాలు ప్రత్యక్ష సైనిక సహాయం అందించకపోవడం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది.
వివరాలు
అమెరికా ఆధీనంలోకి ప్రపంచ సముద్ర మార్గాల భద్రత
ఈ పరిస్థితికి కారణం కేవలం ప్రస్తుత యుద్ధం మాత్రమే కాదని, దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయాలు, రక్షణ విధానాలు, దౌత్యపరమైన నిర్ణయాల ప్రభావమేనని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం అనంతరం ప్రపంచ సముద్ర మార్గాల భద్రతను అమెరికా తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంది.
ప్రతిఫలంగా మిత్రదేశాల రక్షణ, సైనిక విధానాలపై కూడా ప్రభావం చూపింది. దీంతో చాలా దేశాలు భారీ సముద్ర యుద్ధ నౌకాదళాలను అభివృద్ధి చేసుకునే అవకాశం కోల్పోయాయి.
జపాన్, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ వంటి కొన్ని దేశాలకు మాత్రమే పరిమిత స్థాయిలో సుదూర సముద్ర కార్యకలాపాలు నిర్వహించే సామర్థ్యం ఉంది.
మిగతా దేశాల నౌకాదళాలు ప్రధానంగా తీరప్రాంత భద్రతకే పరిమితమయ్యాయి.
వివరాలు
ట్రంప్తో నెతన్యాహు సమావేశం
ఒకవేళ సుదూర యుద్ధ సామర్థ్యం ఉన్న నౌకలు ఉన్నా, వాటిని సిద్ధం చేసి గల్ఫ్ ప్రాంతానికి తరలించడానికి గణనీయమైన సమయం అవసరమవుతుంది.
అందువల్ల అమెరికా కోరిన వెంటనే సైనిక సహాయం అందించడం వారికి సాధ్యపడే పరిస్థితి కాదని విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.
ఫిబ్రవరి 11న ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ను వైట్హౌస్లో కలిశారు.
ఈ సందర్భంగా అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్పై చర్యలు చేపడితే స్వల్పకాలంలోనే యుద్ధాన్ని ముగించవచ్చని నెతన్యాహు ప్రతిపాదించినట్లు సమాచారం.
ఇరాన్లో రాజకీయ మార్పులు వస్తాయని, ఈ చర్య ట్రంప్ నాయకత్వానికి చారిత్రాత్మక గుర్తింపును తీసుకువస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నట్లు ప్రచారం జరిగింది.
వివరాలు
ట్రంప్తో నెతన్యాహు సమావేశం
అయితే సమావేశంలో పాల్గొన్న అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియోతో పాటు జాయింట్ చీఫ్స్ ఆఫ్ స్టాఫ్కు చెందిన అధికారులు ఈ ప్రతిపాదనపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఇరాన్పై యుద్ధం గల్ఫ్ ప్రాంతానికే కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా తీవ్రమైన ప్రభావం చూపుతుందని వారు హెచ్చరించినట్లు సమాచారం.
మరోవైపు కొందరు సైనిక అధికారులు మాత్రం చర్యలకు మద్దతు తెలిపినట్లు ప్రచారం జరిగింది. అనంతరం అమెరికా నౌకాదళ కదలికలు గల్ఫ్ ప్రాంతం వైపు వేగం పుంజుకున్నాయి.
వివరాలు
మిత్రదేశాలతో సమాచారం పంచుకోకపోవడం
సాధారణంగా అమెరికా పెద్ద స్థాయి సైనిక చర్యలకు ముందు నాటో సభ్యదేశాలు, జపాన్, బ్రిటన్ వంటి మిత్రదేశాలతో కీలక నిఘా సమాచారాన్ని పంచుకుంటుంది.
అయితే ఈసారి అలాంటి సమన్వయం కనిపించలేదనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
దీంతో మిత్రదేశాలు యుద్ధంలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనే విషయంలో మరింత వెనుకంజ వేసినట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
వివరాలు
ఇరాన్ సామర్థ్యంపై ఆందోళనలు
ఇరాన్ వద్ద ఉన్న ఆధునిక డ్రోన్లు, క్షిపణులు పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలోని చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు, కీలక మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయని రక్షణ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ గుండా ప్రయాణించే వాణిజ్య నౌకలు కూడా ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
గల్ఫ్ ప్రాంతంలో స్థిరంగా నిలిచిన యుద్ధ నౌకలు క్షిపణి దాడులకు సులభ లక్ష్యాలుగా మారే అవకాశముందని కూడా అంచనా వేస్తున్నారు.
త్వరగా ముగుస్తుందని భావించిన యుద్ధం కొనసాగుతుండటంతో అమెరికా ప్రభుత్వం మిత్రదేశాల సహకారాన్ని కోరింది.
వివరాలు
దౌత్య ప్రయత్నాల లోపం
అయితే దశాబ్దాలుగా పెద్ద నౌకాదళాలను అభివృద్ధి చేయవద్దని సూచించిన అమెరికా, ఇప్పుడు అకస్మాత్తుగా సైనిక సహాయం కోరడాన్ని జపాన్, ఐరోపా దేశాలు ఆచరణ సాధ్యం కాని అంశంగా భావించినట్లు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.
అంతేకాదు, తమ ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు నష్టం కలిగించే యుద్ధంలో స్పష్టమైన వ్యూహం లేకుండా పాల్గొనేందుకు కూడా అవి ఆసక్తి చూపలేదని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సాధారణంగా వివాద పరిష్కారానికి రహస్య దౌత్య చర్చలు, సాంకేతిక స్థాయి సమావేశాలు ముందుగా జరుగుతాయి.
అనంతరం అగ్ర నాయకుల స్థాయిలో ఒప్పందాలు కుదురుతాయి. అయితే ప్రస్తుత సంక్షోభంలో అలాంటి ప్రక్రియ సమర్థవంతంగా సాగలేదని అంతర్జాతీయ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
కాల్పుల విరమణ ప్రకటనలు వెలువడుతున్నప్పటికీ, వాటికి స్థిరమైన దౌత్య ప్రక్రియ కనిపించలేదని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
వివరాలు
దౌత్య ప్రయత్నాల లోపం
ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈ అంశంలో స్టేట్ డిపార్ట్మెంట్ నిపుణులు, నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ అధికారులను పక్కన పెట్టిందనే ఆరోపణలు కూడా వచ్చాయి.
చర్చల కోసం ఖతార్ రాజధాని దోహాకు వెళ్లిన అమెరికా ప్రతినిధులకు, ముందుగా సాంకేతిక స్థాయి చర్చలు జరగాలని ఇరాన్ ప్రతినిధులు సూచించినట్లు సమాచారం.
దీంతో ఆ చర్చలు ఫలించకుండానే ముగిశాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య సమగ్ర సాంకేతిక చర్చలు జరగలేదనే అభిప్రాయం కూడా వ్యక్తమవుతోంది.
వివరాలు
మిత్రదేశాల వైఖరి వెనుక కారణాలు
గల్ఫ్ యుద్ధంలో జపాన్, ఐరోపా దేశాలు దూరంగా ఉండటానికి కేవలం స్వప్రయోజనాలే కారణం కాదని, అమెరికా తీసుకున్న ఏకపక్ష నిర్ణయాలు, మిత్రదేశాలతో సమన్వయం లోపించడం, దౌత్యపరమైన ప్రయత్నాలు బలహీనపడటం వంటి అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపినట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాపై ఈ సంక్షోభం ప్రభావం కొనసాగితే అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ మందగమనం వైపు వెళ్లే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.