AI Reveals Powerful Black Hole: బ్లాక్హోల్ జెట్కు ఏఐ అద్భుతం.. 27 ఏళ్ల డేటాతో వీడియో సిద్ధం
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
కాలిఫోర్నియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (Caltech)కి చెందిన ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు సూపర్మాసివ్ బ్లాక్హోల్ నుంచి వెలువడుతున్న అత్యంత శక్తివంతమైన ప్లాస్మా జెట్కు సంబంధించిన అద్భుతమైన వీడియోను రూపొందించారు. భూమికి కోట్లాది కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న ఈ బ్లాక్హోల్ నుంచి అధిక శక్తి కలిగిన ప్లాస్మా కాంతి వేగానికి దగ్గరగా దూసుకెళ్తోంది. ఇప్పటివరకు దూరంగా ఉన్న 'బ్లేజర్'ను ఇంత స్పష్టంగా పరిశీలించడం ఇదే అత్యంత కీలకమైన పరిశీలనగా శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఈ పరిశోధన 'నేచర్' జర్నల్లో ప్రచురితమైంది. శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలించిన బ్లేజర్కు '3C 345' అని పేరు పెట్టారు.
వివరాలు
5.5 బిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో '3C 345' బ్లేజర్
ఇది భూమి నుంచి సుమారు 5.5 బిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో హెర్క్యులిస్ నక్షత్రరాశిలో ఉంది.
బ్లేజర్ అంటే సూపర్మాసివ్ బ్లాక్హోల్ నుంచి వెలువడే ప్లాస్మా జెట్ నేరుగా భూమి వైపు దూసుకొస్తున్న ప్రత్యేకమైన ఖగోళ దృశ్యం.
ఈ వీడియోను రూపొందించేందుకు పరిశోధకులు 1995 నుంచి 2022 వరకు 27 ఏళ్లలో రేడియో టెలిస్కోపులతో తీసిన 116 చిత్రాలను విశ్లేషించారు.
ఈ పనికి ప్రధాన పరిశోధకురాలు డాక్టర్ మరియానా ఫోస్కీ నేతృత్వం వహించారు.
సాధారణంగా ఉపయోగించే పిక్సెల్ ఆధారిత ఇమేజ్ ప్రాసెసింగ్ విధానానికి బదులుగా ఆమె బృందం 'Kine' అనే న్యూరల్ నెట్వర్క్ అల్గారిథమ్ను అభివృద్ధి చేసింది.
వివరాలు
ఏఐతో నాలుగు రెట్లు మెరుగైన ఖగోళ చిత్రాలు
ఆ తర్వాత ఈ డేటాను ఏఐ సాయంతో ప్రాసెస్ చేశారు. కాలక్రమంలో తీసిన చిత్రాల మధ్య కనిపించని దృశ్యాలను సాఫ్ట్వేర్ అంచనా వేసి భర్తీ చేసింది.
దీంతో చిత్రాల స్పష్టత దాదాపు నాలుగు రెట్లు మెరుగుపడింది. ఫలితంగా శాస్త్రవేత్తలు వేర్వేరు సమయాల్లో తీసిన చిత్రాలను విడివిడిగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం లేకుండా, ప్లాస్మా జెట్ ఎలా కదులుతుందో నిరంతరంగా గమనించే అవకాశం లభించింది.
ఈ కొత్త విధానం వల్ల భవిష్యత్తులో మరింత శక్తివంతమైన టెలిస్కోపులు, మెరుగైన సెన్సార్లు అందుబాటులోకి వచ్చే వరకు వేచి ఉండాల్సిన అవసరం లేకుండానే ఖగోళ చిత్రాల నాణ్యతను పెంచుకోవచ్చని డాక్టర్ ఫోస్కీ తెలిపారు.
వివరాలు
టెలిస్కోప్ అవసరం లేకుండానే మరింత స్పష్టత.. ఏఐతో బ్లేజర్ కదలికలపై అధ్యయనం
సాధారణంగా మెరుగైన చిత్రాల కోసం కొత్త తరం టెలిస్కోపులు, అధునాతన సెన్సార్లు అవసరమవుతాయని, అయితే తమ అల్గారిథమ్ ద్వారా అదనపు టెలిస్కోప్ లేకుండానే ఈ మెరుగుదల సాధ్యమైందని ఆమె వివరించారు.
బ్లేజర్ చిత్రాలను అర్థం చేసుకునే విధానాన్ని కూడా డాక్టర్ ఫోస్కీ వివరించారు.
చిత్రంలో బ్లేజర్ అత్యంత ప్రకాశవంతంగా కనిపించే ప్రాంతాలను 'కొండ శిఖరాల'లా, తక్కువ ప్రకాశం ఉన్న ప్రాంతాలను 'లోయల'లా మ్యాప్ చేసినట్లు చెప్పారు.
ఈ విధానం ద్వారా ప్లాస్మా జెట్లోని కదలికలు, ప్రకాశంలో మార్పులను మరింత స్పష్టంగా గుర్తించగలిగారు.
బ్లాక్హోల్ చుట్టూ జరిగే అత్యంత శక్తివంతమైన ప్రక్రియలను అర్థం చేసుకోవడంలో ఈ ఏఐ ఆధారిత విధానం శాస్త్రవేత్తలకు కొత్త అవకాశాలను అందిస్తోంది.