GSLV-F18: GPSకు ప్రత్యామ్నాయంగా భారత్ మరో అడుగు..నింగిలోకి దూసుకెళ్లిన జిఎస్‌ఎల్‌వి-ఎఫ్18
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) ప్రయాణంలో మరో కీలక ఘట్టం నమోదైంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ శ్రీహరికోటలోని సతీశ్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి అక్టోబర్ 30న GSLV-F18 రాకెట్ ద్వారా తదుపరి తరం నావిగేషన్ ఉపగ్రహం NVS-03ను నింగిలోకి పంపించింది. భారత జియోసింక్రోనస్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (GSLV) రాకెట్‌కు ఇది 20వ ప్రయోగం. దేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన నావిగేషన్ విత్ ఇండియన్ కాన్‌స్టెలేషన్ (NavIC) వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా ఈ ప్రయోగం కీలక ముందడుగుగా నిలిచింది. భారత్‌తో పాటు దేశ సరిహద్దుల నుంచి 1,500 కిలోమీటర్ల వరకు కచ్చితమైన స్థానం,దిశ,సమయ సమాచారాన్ని అందించే NavIC సేవలను మరింత మెరుగుపరచడం ఈ ప్రయోగం ప్రధాన ఉద్దేశం.
వివరాలు
NVS-03 ఉపగ్రహం ప్రత్యేకత ఏమిటి?
ఈ ఉపగ్రహం అందుబాటులోకి రావడంతో నావిగేషన్ సేవలు నిరంతరాయంగా అందే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
ఇస్రో కొత్త తరం NavIC కార్యక్రమంలో NVS-03 ఉపగ్రహం కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
ఇందులో భారత్‌లోనే తయారు చేసిన అణు గడియారంతో పాటు విదేశాల్లో తయారైన గడియారాలను కూడా అమర్చారు.
వీటి సాయంతో ఉపగ్రహం మరింత కచ్చితమైన సమయ సమాచారాన్ని అందించనుంది.
ఇప్పటివరకు NavIC వ్యవస్థలో ఉపయోగిస్తున్న L5, S-బ్యాండ్ సిగ్నళ్లతో పాటు తాజాగా L1 సిగ్నల్ సేవలను కూడా ఈ ఉపగ్రహం అందించనుంది.
దీంతో స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ఇతర నావిగేషన్ పరికరాల్లో NavIC వినియోగం మరింత సులభతరం కానుంది.
భారత నావిగేషన్ వ్యవస్థను మరింత నమ్మకంగా, ఎక్కువ మందికి ఉపయోగపడేలా మార్చడంలో ఇది భాగం.
వివరాలు
నావిగేషన్ ఉపగ్రహాలకు అణు గడియారాలు ఎందుకు ముఖ్యం?
నావిగేషన్ ఉపగ్రహాలు భూమిపై ఒక ప్రాంతం కచ్చితమైన స్థానాన్ని గుర్తించాలంటే సమయాన్ని అత్యంత ఖచ్చితంగా లెక్కించాలి.
ఇందులో స్వల్ప తేడా వచ్చినా స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ఇతర పరికరాల్లో లొకేషన్ గుర్తింపు తప్పుగా చూపించే అవకాశం ఉంటుంది.
అందుకే ఉపగ్రహాల్లో అణు గడియారాలు కీలకంగా పనిచేస్తాయి. భారత్‌లోనే అణు గడియారాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా విదేశీ సాంకేతికతపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించాలని ఇస్రో భావిస్తోంది.
అంతేకాకుండా దేశీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థపై మరింత నియంత్రణ సాధించడంతో పాటు భవిష్యత్తులో సాంకేతిక అవసరాల కోసం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితిని తగ్గించుకోవచ్చు.
వివరాలు
NavIC వ్యవస్థను మళ్లీ బలోపేతం చేస్తున్న ఇస్రో
గత కొన్నేళ్లుగా NavIC వ్యవస్థకు కొన్ని సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. ఈ వ్యవస్థలో ఉపయోగిస్తున్న పాత ఉపగ్రహాల్లో కొన్ని సాంకేతిక సమస్యలకు గురికావడంతో, మరికొన్ని పనిచేయని పరిస్థితి ఏర్పడింది.
2025 జనవరిలో ప్రయోగించిన NVS-02 ఉపగ్రహం కూడా అనుకున్న కక్ష్యలోకి చేరలేకపోయింది.
థ్రస్టర్‌లో తలెత్తిన సమస్య కారణంగా ఆ ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టడం సాధ్యపడలేదు.
దీంతో NavIC వ్యవస్థకు ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. ఈ నేపథ్యంలో NVS-03తో పాటు భవిష్యత్తులో NVS-04, NVS-05 ఉపగ్రహాలను కూడా ప్రయోగించి వ్యవస్థను తిరిగి బలోపేతం చేయాలని ఇస్రో లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.