US-Iran Talks: ఇరాన్తో మూడు గంటల చర్చలు.. డీల్పై ట్రంప్ కీలక వ్యాఖ్యలు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న సుదీర్ఘ యుద్ధ ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలికే దిశగా న్యూయార్క్లో కీలక దౌత్య పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఐక్యరాజ్య సమితి సాధారణ సభ సమావేశాల సందర్భంగా అమెరికా ప్రత్యేక రాయబారి స్టీవ్ విట్కాఫ్, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి మధ్య దాదాపు మూడు గంటలపాటు చర్చలు జరిగాయి. ఈ భేటీ చాలా బాగా జరిగిందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వెల్లడించారు. తదుపరి చర్చలు కూడా త్వరలోనే జరిగే అవకాశం ఉందని తెలిపారు. ఈ సమావేశంలో ట్రంప్ నేరుగా పాల్గొనలేదు. అమెరికా తరఫున విట్కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్ తదితరులు, ఇరాన్ తరఫున అరాఘ్చి పాల్గొన్నారు. మధ్యవర్తుల సహకారంతో కూడా చర్చలు సాగినట్లు సమాచారం. సమావేశం నిర్మాణాత్మకంగా జరిగిందని విట్కాఫ్ తెలిపారు.
వివరాలు
ఇరాన్కు ఒప్పందం చేసుకోవడం ప్రయోజనకరం: ట్రంప్
మూడు నెలల తర్వాత అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య జరిగిన ప్రత్యక్ష స్థాయి సంప్రదింపులుగా ఈ భేటీని పలు అంతర్జాతీయ మీడియా పేర్కొంది.
ట్రంప్ కూడా ఈ పరిణామంపై సానుకూలంగా స్పందించారు.
అమెరికా-ఇరాన్ ప్రతినిధుల సమావేశం 'చాలా బాగుంది', 'చాలా నిర్మాణాత్మకంగా ఉంది' అని ఆయన చెప్పారు.
ఇరాన్కు ఒప్పందం చేసుకోవడం ప్రయోజనకరమని పేర్కొన్నారు.
మరోవైపు ఇరాన్తో ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందని, త్వరలోనే మరిన్ని చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉందని ట్రంప్ సంకేతాలు ఇచ్చారు.
అయితే చర్చలతో పాటు ఇరాన్పై అమెరికా ఒత్తిడి కొనసాగుతూనే ఉంది.
వివరాలు
హర్ముజ్ జలసంధిపైనే ప్రధాన చర్చ
అమెరికా-ఇరాన్ చర్చల్లో హర్ముజ్ జలసంధి అంశం కీలకంగా మారింది.
ప్రపంచంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన చమురు రవాణా మార్గాల్లో హర్ముజ్ ఒకటి.
ఈ మార్గంలో రవాణాకు అంతరాయం ఏర్పడటంతో అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం పడుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలో హర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ఇరాన్ కొన్ని షరతులను అమెరికా ముందు ఉంచినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా తెలిపింది.
ఇరాన్ ప్రధానంగా మూడు షరతులు పెట్టినట్లు సమాచారం.
మొదటిది.. ఇరాన్పై కొనసాగుతున్న అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని వెంటనే ఎత్తివేయాలి.
రెండోది.. అమెరికా వద్ద స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ ఆస్తులను విడుదల చేయాలి.
మూడోది.. ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న 'రెసిస్టెన్స్ ఫ్రంట్ల'పై కొనసాగుతున్న యుద్ధాన్ని ముగించాలి.
వివరాలు
అణ్వాయుధాల విషయంలో ట్రంప్ స్పష్టత
ఈ షరతులపై అమెరికా చర్యలు తీసుకుంటే హర్ముజ్ జలసంధిని సుమారు ఏడు రోజుల్లో తిరిగి తెరవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ఇరాన్ గతంలోనే మధ్యవర్తుల ద్వారా ప్రతిపాదించినట్లు సమాచారం.
రాయిటర్స్ కూడా ఇరాన్ ఒక వారంలో హర్ముజ్ను తెరవడానికి సిద్ధంగా ఉందని, అయితే అమెరికా సైనిక ఒత్తిడిని తగ్గించి దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయాలని కోరుతోందని వెల్లడించింది.
మరోవైపు ఇరాన్ అణ్వాయుధాన్ని పొందకుండా చూడాలన్నది అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ప్రధాన డిమాండ్గా కొనసాగుతోంది.
ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశంలోనూ ఇరాన్ విషయంలో ఒప్పందం లేదా మరింత తీవ్రమైన సైనిక చర్య అనే రెండు మార్గాల గురించి ట్రంప్ మాట్లాడారు.
అయితే అదే సమయంలో దౌత్యానికి అవకాశం ఉందని, ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం కూడా ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యలు చేశారు.
వివరాలు
ఇరాన్ కూడా చర్చలకు సిద్ధమే
దీంతో అమెరికా వైఖరిలో చర్చలకు అవకాశం ఉన్నప్పటికీ సైనిక,ఆర్థిక ఒత్తిడిని కొనసాగించే అంశం కూడా కనిపిస్తోంది.
ఇరాన్ వైపు నుంచి కూడా దౌత్యానికి అవకాశం ఉందన్న సంకేతాలు వచ్చాయి.
అమెరికా నిజంగా సమస్యను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించాలనుకుంటున్నట్లు స్పష్టమైన చర్యలతో చూపించాలని, ఆ తర్వాత చర్చల విధానం,షెడ్యూల్ ఖరారు చేయాలని ఇరాన్ కోరుతోంది.
న్యూయార్క్లోని ఇరాన్ ప్రతినిధి బృందానికి దౌత్యపరమైన చర్చలు కొనసాగించే అధికారం ఉందని కూడా సమాచారం.
హర్ముజ్ విషయంలోనూ ఇరాన్ ఇదే వైఖరిని వ్యక్తం చేస్తోంది. అమెరికా సైనిక ఒత్తిడిని తగ్గించి, దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేస్తే వారంలోపే జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి సిద్ధమని చెబుతోంది.
అంటే ముందుగా అమెరికా చర్యలు తీసుకోవాలి..ఆ తర్వాత హర్ముజ్ రవాణాపై ఆంక్షలను సడలిస్తామని ఇరాన్ ప్రతిపాదిస్తోంది.
వివరాలు
ఇప్పటికైతే తుది ఒప్పందం లేదు
మూడు గంటలపాటు చర్చలు జరిగినప్పటికీ అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య తుది ఒప్పందం మాత్రం కుదరలేదు.
హర్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభం, యుద్ధాన్ని ముగించే మార్గాలు, అమెరికా ఒత్తిడి తగ్గింపు, ఇరాన్ భద్రతా హామీలు వంటి అంశాలపై ఇరు వర్గాలు తమ తమ వైఖరులను వెల్లడించినట్లు తెలుస్తోంది.
మరోసారి చర్చలు జరగనున్నట్లు ట్రంప్ తెలిపారు. ప్రస్తుతం ఈ పరిణామాన్ని యుద్ధం నుంచి దౌత్యం వైపు జరిగిన ఒక ముందడుగుగా మాత్రమే చూడాల్సి ఉంది.
అమెరికా సైనిక, ఆర్థిక ఒత్తిడిని తగ్గించాలన్నది ఇరాన్ డిమాండ్ కాగా.. ఇరాన్ అణ్వాయుధ సామర్థ్యం దిశగా వెళ్లకుండా హామీ ఇవ్వాలన్నది అమెరికా ప్రధాన ఆందోళనగా ఉంది.
ఈ అంశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరడంపైనే తదుపరి పరిణామాలు ఆధారపడి ఉన్నాయి.
వివరాలు
హర్ముజ్పైనే ప్రపంచ దేశాల దృష్టి
హర్ముజ్ జలసంధి ఎప్పుడు, ఏ షరతులతో తిరిగి తెరుచుకుంటుందన్నదే ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా కీలకంగా మారింది.
ఈ మార్గం ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ సరఫరాలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుండటంతో రవాణాలో అంతరాయం ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపుతోంది.
ఇదే సమయంలో సౌదీ అరేబియా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా చమురు ఎగుమతులను కొనసాగించే ప్రయత్నాలు చేస్తోంది.
అమెరికా కూడా గల్ఫ్ దేశాలతో కలిసి హర్ముజ్పై ఆధారాన్ని తగ్గించే ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన రవాణా మౌలిక వసతులపై చర్చలు జరుపుతోంది.
వివరాలు
హర్ముజ్పైనే ప్రపంచ దేశాల దృష్టి
ఈ నేపథ్యంలో న్యూయార్క్లో జరిగిన మూడు గంటల అమెరికా-ఇరాన్ చర్చలకు ప్రాధాన్యం పెరిగింది.
అయితే చర్చలు జరిగినంత మాత్రాన తుది ఒప్పందం కుదిరినట్లు కాదు.
రానున్న రోజుల్లో ఇరు దేశాల మధ్య జరిగే తదుపరి సంప్రదింపుల్లో హర్ముజ్, యుద్ధ విరమణ, ఆంక్షలు, అణు అంశాలపై ఎంతవరకు సయోధ్య కుదురుతుందన్నదే కీలకం కానుంది.