NASA: నక్షత్రాన్ని నిజంగా నక్షత్రంగా నిలబెట్టేది ఏమిటి?
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
భూమికి సుమారు 1,350 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో TOI-2155 అనే ఒక నక్షత్రం ఉంది. ఇది మన సూర్యుడితో పోలిస్తే కొద్దిగా పెద్దది, ఎక్కువ ద్రవ్యరాశి కలిగినది, అలాగే మరింత వేడిగా ఉంటుంది. అయితే, ఈ నక్షత్రం స్వయంగా అంత ప్రత్యేకమైనది లేదా అసాధారణమైనది కాదు. కానీ, ఈ నక్షత్రం చుట్టూ TOI-2155b అనే చిన్న ఖగోళ వస్తువు పరిభ్రమిస్తోంది. ఇది అత్యంత ఆసక్తికరమైనది. ఈ వస్తువును మనం నేరుగా చూడలేకపోయినా, అది తన ప్రధాన నక్షత్రం ముందు నుంచి ప్రయాణించినప్పుడు నక్షత్రం వెలుగులో ఏర్పడే సూక్ష్మ మార్పులను గమనించడం ద్వారా దాని ఉనికిని గుర్తించారు.
వివరాలు
ఆ నక్షత్రం గురించి పరిశోధనలు..
అయితే, TOI-2155b అసలు ఏమిటి? ఇది చిన్న పరిమాణంలోని నక్షత్రమా? భారీ గ్రహమా? లేక ఈ రెండింటి మధ్యస్థితిలో ఉన్న ఒక ఖగోళ వస్తువా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకోవడం ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలకు ఎంతో ఆసక్తికరమైన అంశంగా మారింది. నేను, నా సహచర పరిశోధకులు ఇటీవల ది ఆస్ట్రోనోమికల్ జర్నల్ లో ప్రచురించిన పరిశోధనా వ్యాసం ప్రకారం, TOI-2155bను పూర్తిస్థాయి నక్షత్రంగా పరిగణించాలా లేదా అనే విషయంలో ఇంకా స్పష్టమైన నిర్ణయం తీసుకోలేదు. అయితే, ఇది ప్రకాశవంతంగా వెలుగులు వెదజల్లే నిజమైన నక్షత్రం, హైడ్రోజన్ సంయోగక్రియను పూర్తిస్థాయిలో ప్రారంభించలేకపోయిన "విఫల నక్షత్రం" మధ్య ఉన్న అత్యంత ఆసక్తికరమైన సరిహద్దులో ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది.
వివరాలు
కొన్ని ఖగోళ వస్తువులు ఎందుకు నక్షత్రాలుగా మారలేవు?
నక్షత్రాలు అంతరిక్షంలో ఉన్న విస్తారమైన వాయు మేఘాల నుంచి ఏర్పడతాయి. అయితే, ఒక వాయు మేఘం నక్షత్రంగా మారాలంటే అది ఎంత పెద్దదిగా, ఎంత భారీగా ఉండాలి? ఈ ప్రశ్న సాధారణంగా కనిపించినప్పటికీ, దానికి సరైన సమాధానం కనుగొనే ప్రయత్నంలో ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు ఎన్నో దశాబ్దాలుగా పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. ఒక నక్షత్రం అంతర్భాగంలో గురుత్వాకర్షణ ఒత్తిడి అత్యంత ఎక్కువగా ఉండాలి. ఆ ఒత్తిడి వల్ల హైడ్రోజన్ పరమాణువులు పరస్పరం సంయోగమై హీలియంగా మారతాయి. ఈ అణు సంయోగక్రియ దీర్ఘకాలం నిరంతరంగా కొనసాగితేనే అపారమైన వేడి, కాంతి ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఇదే ఒక నక్షత్రం ప్రధాన లక్షణం.
వివరాలు
అలా జరిగితే అది పూర్తి స్థాయి నక్షత్రంగా మారదు..
అయితే, ఒక ఖగోళ వస్తువులో ఈ స్థాయి గురుత్వాకర్షణ ఒత్తిడి ఏర్పడకపోతే లేదా ఇతర కారణాల వల్ల హైడ్రోజన్ సంయోగక్రియ సక్రమంగా ప్రారంభం కాకపోతే, అది పూర్తి స్థాయి నక్షత్రంగా అభివృద్ధి చెందదు. అలాంటి వస్తువులను బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్ (Brown Dwarf) లేదా విఫల నక్షత్రం అని పిలుస్తారు. బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్లు ప్రారంభ దశలో వేడిగా ఉన్నప్పటికీ, నిరంతర హైడ్రోజన్ సంయోగక్రియ లేకపోవడం వల్ల కాలక్రమేణా చల్లబడతాయి. అనంతరం అవి చాలా మందమైన పరారుణ (ఇన్ఫ్రారెడ్) కాంతిని మాత్రమే విడుదల చేస్తాయి.
వివరాలు
నక్షత్రం, బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్ మధ్యనున్న సరిహద్దు
కొన్ని వాయు మేఘాలు ఎందుకు నక్షత్రాలుగా మారుతాయి, మరికొన్ని ఎందుకు బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్లుగానే మిగిలిపోతాయో తెలుసుకోవడానికి, ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు ఈ రెండింటి మధ్యస్థితిలో ఉన్న ఖగోళ వస్తువులను అధ్యయనం చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా, అత్యంత భారీ బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్లు, అత్యల్ప ద్రవ్యరాశి కలిగిన నక్షత్రాలపై ప్రత్యేకంగా పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో TOI-2155b అత్యంత ప్రాధాన్యమైన ఖగోళ వస్తువుగా నిలిచింది. దీని ద్రవ్యరాశి బృహస్పతి (Jupiter) గ్రహం కంటే సుమారు 80.6 రెట్లు ఎక్కువ. ఈ విలువ సిద్ధాంతపరంగా నక్షత్రాలు, బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్ల మధ్య ఉండే సరిహద్దుకు దాదాపు సమానంగా ఉంది.
వివరాలు
నక్షత్రం ఎక్కడ ముగుస్తుంది? బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్ ఎక్కడ ప్రారంభమవుతుంది?
నాసా (NASA)కు చెందిన ట్రాన్సిటింగ్ ఎక్స్పోనెట్ సర్వే శాటిలైట్ TESS) సేకరించిన పరిశీలనలతో పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న భూస్థాపిత టెలిస్కోప్ల ద్వారా పొందిన సమాచారాన్ని విశ్లేషించి, TOI-2155b పరిమాణం, ద్రవ్యరాశిని పరిశోధకులు అత్యంత ఖచ్చితంగా నిర్ధారించారు. పరిమాణంలో ఇది దాదాపు బృహస్పతి గ్రహంతో సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, దాని ద్రవ్యరాశి మాత్రం బృహస్పతి కంటే సుమారు 80 రెట్లు అధికంగా ఉంది. ఇలాంటి సందర్భంలో, ఒక ఖగోళ వస్తువు నిర్దిష్ట ద్రవ్యరాశిని చేరుకున్న వెంటనే అది నక్షత్రంగా మారిపోతుందని భావించడం సహజం. అయితే, వాస్తవ పరిస్థితి అంత సులభంగా ఉండదు. ప్రకృతిలో నక్షత్రం, బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్ మధ్య స్పష్టమైన, ఖచ్చితమైన గీత ఏదీ ఉండదు.