California: దీపావళి అధికారిక సెలవు రద్దు.. కాలిఫోర్నియా కోర్టు కీలక తీర్పు
ఈ వార్తాకథనం ఏంటి
కాలిఫోర్నియాలో దీపావళిని అధికారిక రాష్ట్ర సెలవుగా గుర్తించిన చట్టానికి కోర్టు బ్రేక్ వేసింది. గత ఏడాది రాష్ట్ర గవర్నర్ గావిన్ న్యూసమ్ ఆమోదించిన అసెంబ్లీ బిల్ 268 (AB 268)ను రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కాలిఫోర్నియా సుపీరియర్ కోర్టు న్యాయమూర్తి స్టీఫెన్ అక్విస్టో తీర్పు ఇచ్చారు. దీంతో అమెరికాలో మతపరమైన పండుగలకు ప్రభుత్వ గుర్తింపు ఇవ్వడంపై మరోసారి రాజ్యాంగ చర్చ మొదలైంది. గత ఏడాది అక్టోబర్లో ఆమోదం పొందిన ఈ చట్టం ఈ ఏడాది జనవరి 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీంతో పెన్సిల్వేనియా,కనెక్టికట్ తర్వాత దీపావళిని అధికారిక రాష్ట్ర సెలవుగా గుర్తించిన మూడో అమెరికా రాష్ట్రంగా కాలిఫోర్నియా నిలిచింది.
వివరాలు
కోర్టు అభ్యంతరం ఇదే
అయితే ఈ చట్టం దీపావళికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వడానికి మతపరమైన కారణాలనే ప్రధానంగా చూపిందని, అందుకు తగిన లౌకిక (Secular) కారణాలు చూపలేదని కోర్టు పేర్కొంది.
అమెరికా రాజ్యాంగంలోని ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ క్లాజ్ ప్రకారం ప్రభుత్వం ఏ ఒక్క మతానికీ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వకూడదు.
ఇదే నిబంధనను AB 268 ఉల్లంఘించిందని న్యాయమూర్తి అభిప్రాయపడ్డారు.
చట్టంలోని భాష ప్రధానంగా దీపావళి ఆధ్యాత్మిక, మతపరమైన ప్రాముఖ్యతను మాత్రమే ప్రస్తావించిందని, పరిపాలనా లేదా సామాజిక అవసరాలను సమర్థించే అంశాలు సరిపోరని తీర్పులో పేర్కొన్నారు.
ఈ తీర్పుతో కాలిఫోర్నియా ప్రభుత్వ కోడ్, ఎడ్యుకేషన్ కోడ్, కోడ్ ఆఫ్ సివిల్ ప్రొసీజర్లో చేసిన సంబంధిత సవరణలు కూడా ప్రభావితమయ్యాయి.
వివరాలు
దీపావళి చట్టంపై తీర్పు.. భారతీయ అమెరికన్లలో ఆందోళన
AB 268 ఆధారంగా విద్యా క్యాలెండర్లను మార్చిన ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, కమ్యూనిటీ కళాశాలలు ఇప్పుడు అనిశ్చిత పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నాయి.
అలాగే రాష్ట్ర ఉద్యోగులకు ఈ చట్టం ఆధారంగా ఇచ్చే సెలవుల అమలు కూడా అప్పీల్స్ పూర్తయ్యే వరకు నిలిపివేయబడింది.
ఈ చట్టాన్ని కాలిఫోర్నియా అసెంబ్లీ సభ్యుడు అశ్ కల్రా ప్రవేశపెట్టగా,గవర్నర్ గావిన్ న్యూసమ్ గత ఏడాది చట్టంగా ఆమోదించారు.
భారతీయ అమెరికన్ సమాజం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో దీపావళికి అధికారిక గుర్తింపు కల్పించాలనే ఉద్దేశంతో దీనిని తీసుకొచ్చారు.
కోర్టు తీర్పుపై భారతీయ అమెరికన్ సంస్థలు, పౌర హక్కుల సంఘాలు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.
వివరాలు
తీర్పుపై అభ్యంతరాలు.. అప్పీల్కు సన్నాహాలు
హిందూ అమెరికన్ ఫౌండేషన్ (HAF) ఈ చట్టం ఉద్దేశం ఏ మతాన్ని ప్రోత్సహించడం కాదని, విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు దీపావళిని జరుపుకోవడానికి విద్యా లేదా ఉద్యోగ పరమైన ఇబ్బందులు లేకుండా అవకాశం కల్పించడమే లక్ష్యమని స్పష్టం చేసింది.
న్యాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం,క్రిస్మస్కు అమెరికాలో చాలా కాలంగా ఉన్న చట్టపరమైన, సామాజిక గుర్తింపు కారణంగా అది ప్రభుత్వ సెలవుగా కొనసాగుతోంది.
అయితే దీపావళి వంటి కొత్తగా గుర్తింపు పొందుతున్న మతపరమైన పండుగలకు లౌకిక కారణాలను మరింత స్పష్టంగా నిరూపించాల్సి ఉంటుందని చెబుతున్నారు.
ప్రస్తుతం కాలిఫోర్నియా ఆసియన్ అమెరికన్ శాసనసభ సభ్యులు ఈ తీర్పుపై అప్పీల్ చేయాలా, లేక చట్టంలోని భాషను పూర్తిగా లౌకిక కోణంలో మార్చి కొత్త బిల్లును తీసుకురావాలా అనే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నారు.
వివరాలు
దీపావళికి కొనసాగుతున్న అమెరికా రాష్ట్రాల మద్దతు
కాలిఫోర్నియా కోర్ట్ ఆఫ్ అప్పీల్లో అప్పీల్ దాఖలు చేసే అవకాశాన్ని కూడా ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది.
ఇదిలా ఉండగా, దీపావళికి అమెరికాలో గుర్తింపు క్రమంగా విస్తరిస్తోంది.
2023-24లో పెన్సిల్వేనియా దీపావళిని అధికారిక రాష్ట్ర సెలవుగా ప్రకటించింది.
కనెక్టికట్ కూడా రాష్ట్ర సెలవుగా గుర్తించింది. న్యూయార్క్ నగరంలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు దీపావళి సెలవు అమల్లో ఉంది.
లాస్ ఏంజెలెస్ కౌంటీ 2022 నుంచే దీపావళిని అధికారికంగా గుర్తిస్తోంది.
వివరాలు న్యూజెర్సీ, మసాచుసెట్స్, టెక్సాస్, వర్జీనియాలోని అనేక స్కూల్ జిల్లాలు కూడా స్థానికంగా దీపావళి రోజున సెలవు ఇస్తున్నాయి.
వివరాలు
అమెరికాలో దీపావళికి పెరుగుతున్న అధికారిక గుర్తింపు
అమెరికా అధ్యక్షుల స్థాయిలో కూడా గత రెండు దశాబ్దాలుగా దీపావళి వేడుకలకు విశేష ప్రాధాన్యం లభిస్తోంది.
జార్జ్ డబ్ల్యూ. బుష్ హయాంలో తొలిసారి వైట్ హౌస్లో అధికారిక దీపావళి వేడుకలు నిర్వహించగా, బరాక్ ఒబామా 2016లో ఓవల్ ఆఫీసులో దీపం వెలిగించిన తొలి అధ్యక్షుడిగా నిలిచారు.
డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా ఈ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించగా, జో బైడెన్ హయాంలో ఇప్పటివరకు అతిపెద్ద వైట్ హౌస్ దీపావళి వేడుకలు జరిగాయి.
అమెరికా కాంగ్రెస్లో కూడా దీపావళి డే యాక్ట్ పేరుతో బిల్లు పలుమార్లు ప్రవేశపెట్టారు.
గ్రేస్ మెంగ్, రాజా కృష్ణమూర్తి వంటి సభ్యులు ఈ బిల్లుకు మద్దతు ఇస్తున్నారు.
థ్యాంక్స్గివింగ్, క్రిస్మస్, జూన్టీన్త్ తరహాలో దీపావళిని కూడా ఫెడరల్ సెలవుగా గుర్తించాలన్నది వారి లక్ష్యం.
వివరాలు
కాలిఫోర్నియాలో 9.6 లక్షల మంది భారతీయ మూలాల అమెరికన్లు
ప్రస్తుతం కాలిఫోర్నియాలో సుమారు 9.6 లక్షల మంది భారతీయ మూలాల అమెరికన్లు నివసిస్తున్నారు.
ఈ కేసు తుది తీర్పు అమెరికాలో పాశ్చాత్యేతర సంస్కృతులు, మతపరమైన సంప్రదాయాలకు ప్రభుత్వ గుర్తింపు ఎలా ఇవ్వాలనే అంశంలో కీలక న్యాయ ప్రమాణంగా మారే అవకాశం ఉంది.
ఈ ఏడాది దీపావళి నవంబర్ 8, ఆదివారం రోజున జరగనుంది.